Serokê Konseya Rêveber a KCK’ê Mûrat Karayilan û Endama Serokatiya Konseya Rêveber a KCK’ê Ronahî Serhat derbarê vekişîna dersînor de daxuyaniyên girîng dan. Karayilan binê wê yekê xet kir ku ji bo paşvekişandinê divê Meclîs berpirsyartî bigire ser xwe û got: “Ji bo pêşveçûna pêvajoyê divê pêngav ji aliyê her du aliyan ve bên avêtin. Em ji bo paşvekişandinê amadekarî dikin, lê divê aliyê din jî bike. Ji bo ev yek bi awayeke hêsantir bê kirin, divê şert û mercên rêbertiya me bên sererastkirin û bikare bikeve dewrê.” Ronahî Serhat jî destnîşan kir ku divê rêyên diyalogê yên bi xwediyê projeya çareseriyê Ocalan re bên vekirin.
Serokê Konseya Rêveber a KCK’ê Mûrat Karayilan û Endama Serokatiya Konseya Rêveber a KCK’ê Ronahî Serhat bersiv da bernameya taybet a bi rojnamevan Koray Duzgoren, Erdal Er û Halît Ermîş re û rojev nirxandin.
-Ne tenê li Tirkiyeyê, Ocalan behsa tiştek ku Kurdên li her çar parçeyên Kurdistanê eleqeder dike, dike... Hûn dikarin vê yekê hinek zelal bikin?
Ev yek li herêmê feraseteke nû, xeteke nû pêş dixe. Destpêka pêvajoyeke nû ye. Du gelên sereke Kurd û Tirk ên li herêmê esas digire. Ev projeya çareseriyê ku yekitiya her du gelan esas digire û li ser esasê perspektîfa jiyaneke hevpar pêş dikeve, dê bi xwe re li Rojhilata Navîn pêvajoyeke nû bîne. Ne tenê gel û çandiyên li di nava sînorên Tirkiyeyê de, hemû Kurdan digire nava xwe, pêşîlêvekirina Mîsak-î –Millî pêş dixe, ango ev yek sînoran naguherîne. Yekitiya gelan esas digire, ev yekitî her ku diçe dibe perspektîfa Konfederasyona Gelên Rojhilata Navîn.
EVE TAKTÎK E
-Çi berpirsyartî dikevin ser milên aliyan?
Pêşî girîng e ku perspektîf rast were nirxandin û baş were fêmkirin. Ji bo me jî, ji bo dewleta Tirk hukûmeta wê û ji bo gelan jî divê were fêmkirin. Niha herkes gotûbêj dike. Divê bê gotûbêjkirin jî, ji ber ku ev yek her kesê eleqeder dike. Lê divê ev beriyar her tiştê baş were fêmkirin. Ev ne tatîtîkek e. Ev ne feraseteke bi awayê “em pirsa Kurd çareser bikin, hema çi dibe bila bibe”. Divê zîhniyetekê were guhertin. Niha ne ku pevçûna cihêrengiyan, formulasyona aşitiya wan û bihevre jiyana wan tê nirxandin. Ji ber wê jî ev nêzîkatiyeke stratejîk e. Em ê li gorî hêza xwe hewl bidin ku vê yekê pêş bixin. Niha li seranserê Rojhilata Navîn şer heye. Her roj xwîn dirijê. Li Sûriyeyê pevçûneke berfireh heye, li Iraqê jî pevçûneke bênav a di navbera mezheban de heye. Tê gotin ku ev yek dê dijwatir bibe. Hêzên navneteweyî li ser esasê van nakokiyan polîtîka pêş dixin. Ev perspektîf dikare dawî li vana hemûyan bîne û pevçûnan vebiguherîne aşitiyê.
BERIYA VÊ ME 8 CARAN AGIRBEST RAGIHAND
-We agirbest ragihand. Behsa hin rojimêran (teqwîm) tê kirin, dîrok diyar dikin. Divê pêvajoyê de hûn li hêviya çi ne? Gelo çi diqewime?
Weke tevger, ji agirbesta ku Rêbertiya me di sala 1993’yê de ragihand, heta niha me ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd bi rêbazên demokratîk pêk bên gelek hewl da. Beriya vê, heta niha me 8 caran agirbest ragihand. Sala 1999’ê ji bo em bingeh ji tu pevçûnan re nehêlin û ji bo avakirina bingeha çareseriya demokratîk, li ser banga rêbertiyê me hemû hêzên xwe ji sînoran vekişand. Lê mixabin aliyê din tu bersiveke baş neda hewldana me. Pêvajoyê pûç kir û encam negirt. Heta van salên dawiyê bi hewldanên hin hêzên navneteweyî pêvajoya Osloyê jî pêş ket. Di sê salan de, di demên cûda de heyetên her du aliyan li hev civiyan û hevdîtin kirin. Ew jî bê encam ma. Tişta ku ez dixwazim bêjim gelek tecrubeyên me çêbûn.
Bila agirbesta 9’emîn êdî rê li ber aşitiyê û çareseriyeke mayinde vebike. Divê bingehê her tiştê were danîn. Berê ev bi qasî dihat xwestin çênebû. Ji bo pêvajoya Osloyê jî ev bingeh hebû, lê ew jî ji ber hin sedemên cûda hate pûçêkirin. Niha divê em pêvajoyeke bi hostatî û xurt pêş bixin. Banga rêbertiya me jî bi vî awayî ye. Li şûna rêbazên leşkerî divê siyaset esas bê girtin, li ser vî esasî dê hêzên leşkerî vebikişin. Ji bo vê yekê me pêşî agirbest ragihand. Me xwest bi vê agirbestê bingehê gotûbêjan pêş bixin û derfetên diyalogê pêşbixin û ji bo vê jî me xwest em amadekariyên vekişînê bikin. Me xwest em bi vê agirbestê amadekarî bikin. Me xwest em bingehê rêxistnî, siyasî û qanûnî deynin. Pêşî em ê hêzên xwe amade bikin, bi cih bikin û li gorî wê pêvajoyê esas bigirin. Em niha xebatên vê yekê dimeşînin. Ya herî girîng jî, em niha plan dikin ku hêzên xwe di çarçoveya perskeptîfên nû de razî bikin.
DIVÊ MECLIS BIRYARÊ BIDE
Lê ji bo vekişînê tiştên divê aliyê din jî bike hene. Her kes dizane ku pirsgirêka herî cidî pirsgirêka kurd e. Ji bo vê pirsgirêka herî cidî divê Meclis biryarê bide, ya herî rast eve. Em çi dixwazin; biryarek çawa? Hêzên me dema di 1999’an de vekişiyan, xistin kemîna xwe. Hemû hatin li Amedê ketin ser hev. Û xwe di rewşa dagirkirinê de dîtin. Di qadekê de hatin dagirkirin. Ev yek. Ya duyemîn jî kes xwedî lê derneket. Li holê man. 5 salan yek guleyek neteqiya, lê îradeya çareseriyê pêk nehat. Hem ji bo ewlehiyê û hem jî ji bo vekişîneke bi tendursti divê meclis biryareke wisa bigire: “Ji bo çareseriya pirsgirêka kurd ya bi rêbazên aşitiyane derketina hêzên çekdarî yên PKK, ji bo şopandina vê pêvajoyê divê komîsyonek bê avakirin.”
Em nabêjin bila Meclis pirsgirêka kurd çareser bike û piştre em vekişin. Me ev berê jî digot. Vekişîn ev 4-5 sale di rojevê de ye. Li Oslo jî rojeva sereke ev bû. gotin; hun derkevin derveyê sînor em çareser bikin. Berê me digot bi hinek sererastkirinên qanûnî em dê vekişîn. Xetimandina pêvajoya Oslo hinek jî ji ber vê sedemê bû. Niha rêbertiyê însiyatîf bi kar anî. Heta ku dewlet di çareseriya pirsgirêka kurd de pêngaveke mayînde navêje, zemîneke hiqûqî pêk neyne em venakişin.
-Tê gotin ku têkoşîna çekdarî bi dawî bû, têkoşîna siyasî dê bê meşandin. Lê têkoşîna siyasî dê çawa bimeşe? Heta bersiva vê pirsê neyê dayîn, di vekişînê de aloziyek nîne gelo?
Plan bi 3 pêngavan e. Vekişîna derveyê sînor û agirbest pêngava yekemîn e. Tiştên dikeve ser milê me em dikin, lê divê meclis jî tiştên dikeve ser milê wan bike. Daxwaza me ev e ku ne sererastkirineke qanûni ye, avakirina komîsyoneke meclisê ye û di vê mijarê de biryarê bigire. Em pêvajoya malê meclisê dikin, em dê malê civakê bikin. AKP pir zêde xwe esas digire. Nêzîkatiyeke pir teng mijara gotinê ye. Anîna vê ya meclisê tê wateya ku malê hemû kesî tê kirine. Her kes dibe ku nekaribe tevli bibe lê ger Meclis îradeya herî mezin a vê civakê be hewcedarî bi vê heye. Ya duyemîn jî divê partiyên siyasî tevli pêvajoyê bibin. Wisa nîşan didin ku ,tu dibêjî qey çend kom li wir hene, hema bêjin were dê were! Ma wisa dibe şerê 30 salî li holê ye. Baweriya wan ev ku dê di şer de biser bikevin. Bi gotina, were, nabe.
Niha tiştên em li vir dikin li gorî qanûnên Tirkiyeyê dijqanûnî ye. Heyet tê cem me. Xebatek derveyê qanûnê dibe. Heta diçe cem serokatiyê, lêpirsîn dikin. Parêzer tên giritn serokwezîr muşteşarê MÎT’ê rizgar kir. Qanûn derxist. Lê parêzer niha di hundir de ne. Madem tu dixwazî çareser bikî divê ev derveyê qanûnî ji holê bê kirin.
Di vê mijarê de nêzîkatiyeke rast pêk neyê dê her tişt bixetime, bila her kes vê baş fêm bike.
-Vekişîn dê kengî çêbibe?
Ev giştî girêdayê tempoya hikûmetê ye. Ji bo me hêj şert û mercên demsalê ne di cih de ye. Me amadekariyên xwe daye detpêkirin lê, divê komîsyona şopandinê hebe. Her wiha hewcedarî bi komîsyoneke berfireh a ‘Aqilmendan’ heye. Ji ber ku em vedikişin, lê kî dikeve wan qadan? Vegera bo gunda heye dê çawa bibe? Gelek pirsgirêk hene. Hewcedarî bi hinek xebatên meclisê hene.
Ronahî Serhat: Ger bi rastî daxwaza wan çareserî be divê bibin Meclisê. Lê ger daxwaza wan çareserkirina PKK’ê be, ev jî dikeve çarçoveya ‘Têkoşîna bi terorê re ya hikûmetê. Vê wek pratîkek îdarî dibînin. Pisgirêk ne tenê pirsgirêka ku bi ewle PKK derkeve ye jî. Ji bo çareseriyeke mayînde destpêkê divê hinek tişt bên kirin. Divê Meclis berpirsgiyarê bigire ser xwe. Ev çênebe dê guman zêde bibin.
MAKEQANÛNA NÛ HEWCE YE
-Ocalan dibêje ji bo tesîskirina hiqûqa biratiyê ya wekhevî û azadiyê, ez bang li hemû gelê kurd û hemû kesî dikim. Hun dikarin vê hinekî zelal bikin?
Di Mîsak-î Milli ya yekemîn de mafên hatine înkarkirin hene. Mafê tu kêmaran li Tirkiyeyê nehat dayîn ji bo vê jî bo hemû gelên Tirkiyeyê wekhev bijîn divê makeqanûnek nû derkeve. Pirsgisrêk jî ji xwe pirsgirêka wekheviyê ye. pêwistî bi guhereke bingehîn heye. Ev hem jî bo pirgirêka kurd û hem jî ji bo pirsgirêka hemû gelan hewce ye.
Vekişîn, agirbest, dê piştre jî heta çekdanîn jî biçe. Kanaleke televîzyonê de şêwirmendê Erdogan dibêje: Ocalan hat ser paradîgmaya ku AKP’ê diparast. Her ku Tirkiye demokratîk bibe, dê pirsgirêka kurd çareser bibe.
-Bi rastî Ocalan ev got?
Karayilan: Divê destpêkê zimanê çareseriyê yê hikûmetê hebe. Gotinên der barê çareseriyê de girîng in. Weke ku şêwirmend gotiye, bê guman ne rast e. Rêbertiya me guherîneke paradîgmatî jiyaye. Ev ji 93’an dest pê kiriye heta 2000’î zêdetir pêşve çûye. Yên ku gotiye jî kakila parêznameya wî ya dawîye. Rêbertî çareseriyê ferz dike.
AQILMEND DIVÊ BAWERIYÊ BIDIN
-Komîsyona Aqilmendan tên nîqşakirin. Serokwezîr dibêje ‘hewzeke me heye’ hun çawa dibînin?
Tenê bi avakirin akomîsyona Aqilmendan ji bo pirsgirêkê nabe bersiv. Divê prosedureke ku divê aqilmend li gorî wê tevbigerin hebe. Aliyê hikûmetê dibêje; hewcedarî bi biryara meclisê nîne, hewcedarî bi komîsyonê nîne, aqilmend têr dikin. Em wisa nafikirin. Ev peywira hikûmetê ye. Bê guman der barê aqilmendan de jî nêrîna me heye. Lê dema tiştek li holê tune be, gotina hin tiştan ne di cih de ye. Divê ev kes baweriyê bidin. Hunermend, nûnerên saziyên sivîl û kesên li alî wijdanê divê cih bigirin. Divê îradeya van kesan hebin. Divê beriya her tiştî serbixwe bin. ev bi qanûnê nayê avakirin. Lê divê çavkaniya qanûnî hebe.
JI BO PAŞVEKIŞIN PÊWÎSTÎ BI ÇARÇOVEYA QANÛNÎ HEYE
Dibêjin dê serokwezîr ‘Pêvajoya paşvekişînê bişopîne’. Gelo ev yek bi komîsyona aqilbendan mimkun e?
Peywira komîsyona aqilmendan ew ku pêvajoyê bişopînin. Dê bişopînan ka her du alî jî tiştên dikeve ser milê wan pêk tînin an naynin. Lê hêj em nehatine vê astê. Ji bo paşvekişînê pêwîstî bi çarçovaya qanûnî heye. Paşvekişîn tiştekî hêsan nîne, ji bo paşvekişînê îkna bibin, bi awayekî serkeftî pratîze bibe divê Rêber Apo bikeve dewreyê. Ez nabêjim bila ev demeke kurt de pêk bê. Lê divê şert û merc bên sererastkirin. Divê heyet herin werin û têkilî bê dayîn. Heta rêbertî nekeve dewreyê ne mimkune em hemû hêzan îkan bikin. Wekî rêveberî em hemfîkîr in. Di qademeya navîn de hêj gelek heval tam îkna nebûne. Ev çend sal in motîveyî şer bûne û astek hatiye bi destxistin. Ji bo şer em di pozîsyoneke bi hêz de ne. Ya din jî di demeke ku avantaj evqas zêde ne biryar girtin hêsan nîne. Ji ber hêza mezin ya Serokatiya me û baweriya me ya ji bo aştiyê pêk tê. Ji bo di sala 2013’an de şer pêşbikeve bingehên xurt hene. Lê nêzîkbûna stratejîk ya Serokatiya me girîngtir û nirxtir e. Me 2 plan kirin. Plana yekem şerekî berfireh. Ya din jî ger ji bo çareseriya demokratîk pêvajoya diyalogê bi ser bikeve, em ji vê yekê re vekirî ne. Me ji bo plana duyemîn biryar girt. Lê ev biryar bi hêsanî nehat girtin. Divê hem gelê me, hem raya giştî û hem jî dewlet vê yekê baş bizanibe. Gel ji me dipirse çima baweriya xwe bi AKP’ê tînin, şertên serkeftinê hatine bi destxistin. Em vê red nakin. Dema me ev pêvajo pêşxist me baweriya xwe kesekî ne anî, ji ber ku baweriya me bi aştiyê tê û em alîgirê çareseriya demokratîk in vê pêvajoyê pêşdixin. Di bingeha biryara me de, biryargirtina Serokatî heye. Em baweriya xwe bi xwe tînin. Em ji şer re jî amade ne, ji aştiyê re jî amade ne. Tercîha me aştî û çareseriya demokratîk e.
Divê ev pêvajo dualî pêşbikeve. Em ji bo paşvekişînê amadekariyan dikin lê divê aliyê din jî amadekariyan bike. Ji bo ev pêvojê bi ser bikeve divê şert û mercên Serokatiya me bên sererastkirin û ew jî bikeve dewreyê. Ger ev pêk bê, dê merhaleya yekemîn ya pêvajoya aştiyê bi ser bikeve.
-Ji bo sererastkirinên şert û mercên birêz Ocalan hûn çi difikirin, daxwaziyên we çi ne?
Ronahî Serhat: Pêvajo bi derfetên biçûk pêş nakeve. Ew bi xwe xwedî pêvajoyê ye. Divê xwediyê banga ku raya giştî xistiye nav kelecanê û tevger bi hev re têkilî deynin. Ev mafê wî ye. Bi awayekî xwezayî pêwîsti bi tiştekî wiha heye. Heyet diçûn û tên, lê periyoda hevdîtinan ne diyar e. Rêbertî ne xwedî derfetên ku kengê bixwaze nêrîna xwe parve bike nîne. Rêbertî ji bo hîn derdor, jin, saziyên civakî tevli pêvajoyê bibin bang kir. Lê ev derdor dê çawa tevli bibin. Divê kanalên diyalogê vekirî bin. Divê pêvajo zelal û vekirî be. Divê astengkirin, tirs û konsepta dewletê ve nêz nebin. Derfetên ku rihet bixebitin bên afirandin.
Karayilan: Dibe ku ketina dewreyê bi merhele pêk bê. Merheleya yekemîn divê çûyîn hatin pêş bikevin. Mesele ew e ku pêşî li riya çareseriyê bê vekirin.
DIVÊ EWROPA JÎ PIŞTGIRÎ BIDE
Hûn ji bo hêzên navneteweyî çi difikirin?
Karayilan: Ji bo çareseriya pirsgirêka kurd rola Ewropayê diyarker e. Gelê kurd heta niha bi trajediyên mezin re rû bi rû ma. Rojava li li hember trajediyan bêdeng ma. Alîgirê çareseriyê nîn in, ji bo berjewendiyên wan divê pirsgirêk bidome. Em dibêjin êdî bes e. Bibin xwedî wijdan. Em ê pevbiçin, ew e jî ji vê yekê sud bigirin. Divê dawî li vê bînin. Piştî daxuyaniya Rêber Apo, nûneran daxuyanî dan. Divê beriya her tiştî nebin asteng. Pirsgirêka kurd, bûye pirsgirêkeke navneteweyî. Ger ji bo çareseriyê hewl bidin, dê çareserî hêsantir bibe. Lê dibe ku bibin asteng jî. Mînak komkujiya Parîsê. Divê kujerên vê komkujiyê bên aşkerakirin. Ev komkujî ji bo astengkirina pêvajoyê bû. Divê Ewropa jî ji bo çareseriyê bibe alîkar, astengiyan dernexe. Ji bo YE û DYA’yê banga me ev e: di dema agirbestê de ev rêxistin xistin lîsteya terorê. Dema şer mezin bû nexistin lîsteyê lê dema gule nehatin teqandin xistin lîsteya terorê. Ger PKK’ê ji vê lîsteyê derxin, ev dê ji bo çareseriyê baş bibe.
ME ÇARÇOVEYA NETEWEYÎ ESAS GIRT
Rêveberiya Başûrê Kurdistanê jî girîng e. Hûn di vê mijarê de çi difikirin?
Karayilan: Em vê pêvajoyê tenê bi Bakur ve nagirin dest. Hemû kurdan eleqedar dike, ji ber vê yekê di nav 2 hefteyên dawî de bi gelek hêzan re têkilî danî. Em dixwazên fikrên wan hîn bibin. Me bi gelek partiyan re têkilî danî. Me yên ku em negihiştinê re peyam şand. Me xwest em fikrê rewşenbîr, hunermendan jî bigirin. Me çarçoveya neteweyî esas girt. Hîn daxuyaniyên ku piştgirî didin pêvajoyê jî hatin dayîn. Em samîmî ne. Bi rastî jî em naxwazin ev pêvajo xirab bibe û bê astengkirin. Ger aliyê din jî bi heman hesasiyetê nêzîk bibe dê pirsgirêk çareser bibe.
-Wekî encam ew ê ev pêvajo dê çawa bimeşe?
Karayılan: Di esasê xwe de me heta niha têkildarî qonaxa 1’emîn de nîqaşan meşand. Projeya çareseriyê ji 3 qonaxan pêk tê. Piştî ku vekişîn dest pê kir dê qonaxa 2’yemîn jî dest pê bike. Ev çi ye? Berpirsiyyariyên ku dewlet û hikûmet pêk bînin, in. Pêdivî bi makeqanûneke ku çareseriyê jî dihundirîne heye. Em çareseriya pirsgirêkê di domokratşîkbûneke tam de dibînin. Divê hemû nasneme werin qebûlkirin, hemû nasneme bên temsîlkirin. Pêdivî bi çarçoveyeke makeqanûnî ya ku kurd bikaribin bi zimanê xwe ve bijîn, der barê xwe bi rêvebirinê de xwedî gotin bin, di nav Tirkiyeyeke wiha de bikaribin xwe wekî civaka kurd îfade bikin.
Bi taybetî divê ku di 3 noqteyan de sererastkirin pêk werin. Ya yekemîn: Divê pênaseya welatîbûnê ji nû ve were kirin. Divê çarçoveya wê berfireh be, pêdivî bi pênaseyeke ku nasname û çandên cuda ne li ser etnîkî lê herkes xwe tê de bibîne were kirin. Ya duyemîn: naskirina nasnameyan. Divê şert û mercên ku nasname bikaribin xwe îfade bikin werin cih. Ya sêyemîn: neteweya tirkiyeyê divê ji nû ve were pênasekirin. Ev netewe jî kê pêk tê divê vekirina wê were kirin. Ew ê ev doneyên bikêr bidin me. Di esasê xwe de qonaxa duyemîn ev e û pêkanîna vana ye.
Qonaxa sêyemîn jî qonaxa nornalbûnê ye. Di riya çareseriyê de lazim e ku “paqijiya rê” were kirin. Dibêjin “siyasetê bikin” lê siyasetmedar hemû girtî ne. Heta ku girtiyên KCK’î di girtîgehê de bin nemimkûn e ku mirov behsa çareseriyê biek. Divê ku vê paqijiya rê were kirin û ber bi pêvajoya normalbûnê ve rê were kirin.
- Ayrıntılar
“Çalakî çalakiya yek kesê ye, lê bê gotin tenê wê girêdide heqaretek e.” Ev bi rastînî tektîkê PKK’ê ye, şêwaza PKK’ê ye û ew şêwaza çalakiyê ye ku divê PKK ê weke bersivekê bide serdemê. Ev ew çemka çalakiya rast û tiqûtenê ye ku divê artêşa PKK’ê li ser serdemê pêwîst bike. Ên din tev çewt in, tenê ev rast e. Çapemeniya Tirkiyeyê bi xwe dibêje ku “hemû Tirkiye û heta Amerîka şok bûye.” Ev mezinahiya çalakiyê û wê mezinahiya kesê ku vê çalakiyê pêk aniye nîşan dide. Lê me hê jî bi temamî çalakiyê neteyisandiye nav refên xwe. Ger em bi kar bînin, rêxistin bikin, hezkirin bidin, eşkere ye ka ev çalakî weke dîrokî dê arasteyeke çawa xet bike. Dîsa dibêje “vejîna gelekî û vejîna jinê.”
Wekî din jî pêkanîna vê çalakiyê li Dêrsimê girîng e. Ev di heman demê de vejîna Dêrsimê ye jî. Belkî jî weke yekane çavkaniya jiyanê ev kesayet û çalakî neyê jibîrkirin. Ên ku dilêr in tenê wisa bandor dihêlin di dîrokê de. Pir eşkere ye ku divê weke çavkaniyeke bêserûber qedir û qîmet bê dayîn, ji ber ku hêzdide jinê û heta cihanê. Ji ber ku çalakiyeke wisa ye ku li ser navê hemû mirovatiyê hatiye çêkirin. Li hember mirovayetiya ku hatiye xistin, li dijî rejîm û artêşa faşîst, li dijî împeryalîzmê, li hember xistina zayenda jinê çalakiyek û berxwedaneke mezin e...
Weha dibêje; “Bi vê çalakiyê xwe dayîna min ne bes e. Min dixwest bi teşeyekî din jî xwe bidim, heta dayîna canê me bi xwe jî têr nake. Xwezî ji canê me pê ve tiştên me yên ku em bidin hebûna.”
Me timî got; dayîna canê xwe têrnake. Divê hin tiştên din werin dayîn. Çi ne ev? Behremendiyên we ne. Em naxwazin ku hûn canê xwe bi erzanî bidin. Her wekî di vê çalakiyê de dayîna canê xwe bi erzanî nîn e. Erjeng komîheviya behremendiyan heye, hemûkan dide. Lê tevî van dikare bibêje, “xwezika hin tiştên me yên din hebana.” Tiştên mînanî “ezê wisa kêfî bijîm, wisa cixare dipêçim, wisa xwedibînî me, weha ezezî me” di nava refên me de pir hatine gutûbêjkirin. Niha ev çalakî di heman demê de ji van re jî bersiveke mezin e. Û dîsa dibêje jiyana me bi rengekî erjeng asta hezkirin, wêrekî, bawerî û rûmetê dide. Ew jiyana ku em temsîl dikin pênaseya wê çêdike. Destnîşan dike ku em temînata şoreşê ne.
Dertê holê ku bi vê baş têgihîştiye; dibêje jiyaneke birûmet, hezkirin, wêrekî, bawerî û azîm. Li ba nirxên ku dixînin, parçe û qet dikin, dibêje nirxên ku girê didin. Hezkirina we ya ji me re dihizire û hêza arişenî digire. Dibêje “yê ku herî zêde dilsozê pakrewanan e hûn in.” Ger zanibe ku, yê herî zêde dilsozê pakrewanan ne Serok be, vê çalakiyê nake. Ji ber ku dikare çalakiyeke bêbinyad teqdîr neke.
Çalakmendên mezin, ji bo nirxên ku pê ewle neçalakiyan sazdikin.
Ango ew kesayetiyên ku nirxan di xwe de remz dikin û dicivînin esas digirin. Berpirsiyar in û wisa canê xwe navêjin nava agir. Ger nirxek, remzek û serokayetiyek ê ku ew erjeng girê dide, bandor dike û ewlehiya bêdawî dide tine be, ti kes ji tiştekî wisa re wêrekî nîşan nade.
Dibêje, “bi jiyanê ve pir girêdayî me û da ku jiyan pêkwere ez vê çalakiyê sazdikim.” Niha wê kî vê pêkbîne? Kî û kîjan partî? Riya azadkirin û xwe pêkanînê di şer re dibûre. Nabêje, “ez wisa dimirim û diçim.” Azadkirin û xwe pêkanîn di Zîlanê de esas e.
Dema ku şer vedide pê bawer e ku dê bijî.
Ber bi wan sînorên jiyana ku divê bê pejirandin ve pîroz dibe. Weke wateyê, weke gel, weke partî û weke kesayetiyê pîroz dibe. Heke tiştekî dibe xwelî hebe, ji wê jiyana ku di berê de di bin serdestiya dijmin de hatiye xêzkirin pêve tiştek nîn e.
Li ser navê pîrozbûna jiyanê çi hebe di virê de veşartî ye.
Li ser navê yên dimirin û pêwîst e bibin xwelî hebin, hatine mehkûmkirin. Pakrewaniyên ku divê bêne pîrozkirin hene, ew jî hatine pîrozkirin. Tam jî di vê bingehê de dibêje “ez dixwazim dilsoziya ji kevneşopiya berxwedaniya rêhevalên Mezlûm, Xeyrî, Kemal, Ferhad, Besê, Berîtan, Bêrîvan û Ronahî bidomînim.” Ev rêheval ku ji bo jiyaneke çawa pîroz bûne û çi bi erdê ve kirine yek ku were pêşçavkirin, ka ev xelek bi jiyaneke çawa ve erjeng girêdayî ye, wê emê heyanî nava mixê xwe hîsbikin.
“Ez dixwazim bibin raderbirîna xwesteka azadiya gelê xwe. Li dijî polîtîkayên împeryalîzmê ku jinê dikin kole, bombeyê di xwe de diteqînim û dixwazim bi vê yekê mezinahiya rik û hêrsa xwe nîşan bidim.” Va di virê de li hemberî împeryalîzm û kapîtalîzma herî xirab li Tirkiyeyê ku petot e kîn û hêrs heye. Pişt re dibêje “ez dixwazim bibim remza vejîna jina Kurdistanê.” Di bingeh de wê texrîbata ku pergalê di kesayetan de dayî çêkirin dibîne û li hemberî kîn û hêrseke mezin dide çêkirin. Di heman demê de ka jina xweşik çawa pêkwere, bi teşeyekî pir eşkere datîne holê û dixwaze bibe raderbirîna remza wê. Nirxandineke wisa ji bo xebata jinê nêzîkatiyeke pir bi îsabet berpêş dike.
Ez eşkere bibêjim, pakrewanên din jî xeleka vê ne, lê di çalakiya rêhevala Zîlan de ev xelek derketiye sertarê.
Çalakiyeke wisa dibû ku zilamekî jî bikira, lê ya ku pêkaniye jin e. Ji ber ku jinek vê çalakiyê pêktîne, hem pêdiviyeke xwezayî û hem jî bi rastîna jinê ve pêwendîdar, ev aliyê wê weke pêwîstiyekî bê hizirandin. Belkî jî zilam nekarîbû wisa bike. Bi teşeyekî din, mînak di girtîgehan de dikaribû bike. Lê divê were destnîşankirin ku ev teşeyê hanê xweserê jinê ye. Ji ber ku bêtir rik, hêrs û xwesteka jiyana azad bi xwe re pêwîst dike. Yek jî pir balrakêş e. Bi xwe re pêwîst dike ku xweseriya jiyana nêzîkî serkeftinê bê wergirtin. Di bingeh de, di vê xalê de dixwaze bibe remz.
Îdîaya we ya jiyanê mezin e. Dev ji jiyanê berdan nîn e.
Ên ku bi hêsanî dev ji canê xwe berdidin bêmoral, bêperoş û kirêt in. Hindek çemkên we yên xwekuştinî hene. Di nava refên me de rastîn û pejirandineke wisa heye. Bi misogerî nêzîkatiyeke wisa bi van kesayetiyên xwediyê çalakiyan ve dikeve nava nakokiyê û ti caran nikare bibe weke wan.
“Îdîa min a jiyanê pir mezin e. Ez dixwazim bibim xwediyê jiyaneke watedar û çalakiyeke mezin. Ji ber ku ez ji jiyanê pir hezdikim, ez dixwazim vê çalakiyê pêkbînim.”
Ez hizir dikim ku min vê yekê di rastîna xwe de baştirîn fêmkiriye. Ên ku ji jiyanê hezdikin tenê ew dikarin çalakiyên mezin pêkbînin. Ên ku dev ji jiyanê berdane ticaran nikarin bibin çalakmend û rêxistinkarekî baş. Ev rêhevala me ji jiyanê mezin hezkiriye, çalakiyeke wisa pêktîne. Bi bingehê azadiya jiyanê, pêwendiya jiyanê de, bi vejîn û berxwedêriyê, pêwendiya jiyanê bi xweşiktiyê û heke hezkirina jiyanê nebe biryardayîna vê çalakiyê nabe.
Lê dema jiyana we diqede, hêviyên we dirûxin, rêxistinê bi erdê re dikin yek, bi esasên bîrdozî û polîtîk dileyizin, hingê hûn diçin çalakiyeke xwekuştinî. Va çalakiya rêhevala Zîlan li hember vê destwerdanek e. Pir birêxistinkirî, pir berxwedêr, pir saxlem bi bingeh esasên bîrdozî, pir şabûyî, bimoral, biviyan, bi azîm û biçoşî dide diyarkirin ku jiyan bi xwe ew ber bi wirê ve biriye.
“Têkoşîna me ya bi rêbertiya Serokatiya Partiyê wê di nêzîk de bigihîje serkeftinê û ew gelê min ê hejar di hûndirê malbata mirovayetiya cîhanê de ciyê ku maf kiriye peyda bike.”
Baweriya serkeftinê, helbet ev yek jî weke encamekî xwazayî yê vê çemka çalakiyê ye. Ewê ku xwedî vê çemka çalakiyê ye divê baweriya xwe hebe ku serkeftin nêzîk e.
Bawerî ye ev, baweriya serkeftinê mezin e.
Lê piraniya we baweriya xwe ya serkeftinê wenda kirine û ti caran jî di hişê xwe de derbas nekirine ka gelê me di nava mirovayetiyê de ciyekî çawa birûmet peyda bike. Gotineke mînanî “ez dev ji canê xwe berdidim û diçim mirinê” şêwaza çûyîna mirinê ya koleyan e. Ev weke encamekî ye ku gelê ji hêla dijmin ve di bin çîzmeyan de tê girtin, jê re dibe leşker û bi her cureyî jê re xizmetê dike.
A ku serincrakêş e “îdîaya min a jiyanê pir mezin e” vê du caran dubare dike. “Ez dixwazim bibim xwediyê jiyaneke watedar û çalakiyeke mezin” jiyaneke watedar pêwendiya xwe bi çalakmendîtiya mezin ve heye. Ez timî vê yekê ji we re dibêjim, erê hûn jiyaneke watedar dixwazin, lê ji bo ku jiyan bibe watedar û rişt, pêwîstî bi mezinahiya hewldanê heye.
Çiye çalakiya mezin?
- Ayrıntılar
AKP bi vegotinên îslamî û demokratîk hat ser desthilatdariyê. Dema ku AKP hat ser desthilatdariyê piştî şerekî 20 salan demeke wisa bû ku civakê dixwest hinek rihet bibe. Ji sala 1980’yî ve civak di bin pêkutiyeke giran de bû. Ji ber vê yekê hesreta civakê ji bo demokrasiyê zêde bûbû. Ji aliyê din ve ekonomiya şerê 20 salan û krîza ekonomîk a 2001’an civakê xizan kiribû. Ya rastî cudahiya hatiniyên aborî yên di navbera tebeqeyên civakî de zêde kiribû. Civakê hem vebûna demokratîk dixwest hem jî hêvî dikir ku ji aliyê ekonomîk ve rewş baş bibe. Di wê pêvajoyê de hemû partî partiyên dema şer bûn û ji qewetê ketibûn. Jixwe krîza ekonomîk partiyên hikûmetê qedandibû. Di pêvajoya ku şer sekinîbû û hilweşandina ekonomîk li ser partiyên din mabû de AKP bi vegotina ji xwe re demokrat ji xwe re misilman bi tena serê xwe hat ser desthilatdariyê. DYE ya ku dixwest mudaxeleyî Iraqê bike desthilatdariya AKP’ê erê kiribû. Ji ber ku di pêvajoya mudaxeleya Iraqê de partiyeke “hevkar û îslamparêz” wê pir bi kêrî karê DYE’yê bihata. Ya rastî derdora wê demê ji bo desthilatdarbûna partiyeke demokratên sosyal gelek guncaw bû. Lê di wê demê de bi sînor be jî ji bo ji hêviyên civakê re bibe bersiv partiyeke çepgir tune bû. Partiyeke çepgir a ku Îsmaîl Cem û Kemal Dervîş jî tê de bûn bûbû alternatîfeke cidî. Encax bi mudaxeleyekê –mudaxeleya DYE’yê dibe- ev yekîtî hat belavkirin û rê li ber AKP’ê vebû ku bi serê xwe bibe desthilatdar.
Di deh salên dawîn de pir baş hat fêmkirin ku AKP ji xwe re demokrat e. Zelal bû ku hêviyên demokratîkbûnê yên gel bi şexsiyeta xwe ya ji xwe re demokrat vala derxist û daneheva demokratîkbûnê xerc kir, qedand. Hêviyên çareseriyê yên di pirsgirêka kurd de jî bi hin gavên şerê psîkolojîk (TRT 6 hwd.) pûç kir. Di civakê de meyla çareseriyê jî wiha qedand. Bi gotina; jixwe îro êdî pirsgirêka kurd nemaye; vebûn mebûn jî tune ye, rûyê xwe yê rastîn derxistiye holê. Jixwe di pirsgirêka kurd de tu carî vebûn çênebû. Di axaftina xwe ya dawîn de bi gotina; êdî vebûn mebûn tune ye, projeya yekîtî û bihevrebûna milî heye, îspat kir ku bi desthilatdariyên kevn re di heman rêyê de baz dide. Yên 12’ê îlonê diparastin jî, Ergenekonvan jî, Çîller jî, hemû deshilatdariyên dijminên kurd jî, partiyên siyasî jî gotibûn yekîtî û bihevrebûna milî; tiştekî din negotibûn. Vegotina yekîtî û bihevrebûna milî, zimanê hevpar ê hemû zîhniyetên înkarvan, bişaftinkar û nîjadkujîgerên çandî ye.
Em ê vegotina demokrasiya sexte ya AKP’ê ya ku êdî azlû bûye nenirxînin. Îro çiqas misliman e, ya rastî em ê li ser şexsiyeta wê ya ji xwe re misliman bisekinin.
Mirov êdî ji AKP’ê re weke Rêberê gelê kurd balê dikşîne ser bibêje îslama dijber hîn rast-tir e. Mirov bibêje îslama hevkar û nerm jî mirov ê hin nirxan hêjayî AKP’ê bibîne.
200 sal in modernîteya kapîtalîst dixwaze Rojhilata Navîn radest bigire, AKP di viya de merhaleyeke nû îfade dike. AKP’ê îro li Rojhilata Navîn Hespê Trûvayê yê modernîteya kapîtalîst e. Di destê modernîteya kapîtalîst de serê beran e (ku pê deriyê sûran dişikandin). Li Rojhilata Navîn ji bo şikandina berxwedana çandî ya bi koka xwe bi hezaran salan, hêzeke sîxur e tê bikaranîn. Ne tenê çanda qedîm a Rojhilata Navîn a bi hezaran salan koka wê heye, îslama çandî ya 1500 salan jî tê hedefkirin. Jixwe îslama çandî bi nirxên nû dibe îfadeya çanda bi hezaran salan.
Rojhilata Navîn ew erdnîgarî ye ku hemû bawerî û olên yekxwedayî li ser derketine holê. Aşkere ye ku hemû ol jî rengê wan ê civakî bi giranî nirxên maf, dad û wekheviyê hildigirin. Erdnîgariya ku civakparêzî, çand û nirxên civakparêzî tê de herî xurt in. Ji ber vê yekê modernîteya kapîtalîst a xwe li ser takekesiyê bilind dike di fetihkirina Rojhilata Navîn de zehmetî dikişîne.
Niha ev Rojhilata Navîn, ew erdnîgarî ye ku AKP û partiyên weke wê bi kapîtalîzmê destnimêj didin girtin û dixwazin radest bigirin. Tu partiyeke kapîtalîst û burjûva bi qasî AKP’ê civakîbûnê belav nekiriye û takekesiya kapîtalîzmê belav nekiriye, civakê ev qas bêparastin nehiştiye. Tu temsîlkar û sîxurê kapîtalîzmê li Tirkiye û Rojhilata Navîn ji bo kapîtalîzm civakê ev qas belav bike rol neleyîstibû. Ji vî aliyî ve modernîteya kapîtalîst di şexsê AKP’ê de sîxurê xwe yê herî girîng dîtiye. Ne tenê civakê belav kir, li ser navê îslamê di qedandina îslama çandî de rola herî bingehîn lîst. Îro ji bo di çerxa dagirkeriyê ya beşên îslamparêz de cihê xwe bigire di nav pêşbirkeke hevdu perçiqandin, di jiyana civakî de bi ser beşên burjûvaya klasîk ketin, îspat e ku vê rolê çiqas qebûl kirine û zexm kirine.
AKP ne tenê di qada civakî de, di qada siyasî de jî temsîlkar û serkarê xas ê modernîteya kapîtalîst e. DYE ji bo Tirkiyeyê bi welatên Rojhilata Navîn bide qebûlkirin û di ser viya re bigihê hedefên xwe yên siyasî ketiye nav hewldaneke ku AKP’ê ji nû ve boyax bike û rûyekî nû pê bide qezenckirin. Wisa ku xwestine AKP’ê bikin weke temsîlkarê hest û daxwaziyên gelên Rojhilata Navîn. DYE Tirkiye ku bi Îsraîlê re bikeve nav rageşiyeke bi kontrol ji bo vê armanca xwe pêwîst dîtiye. Ya rastî dewletên kûr ên Tirkiye û Îsraîlê ketine nav şerekî pevşêwirî. Ne Tirkiye dikare Îsraîlê, ne jî Îsraîl dikare Tirkiyeyê berde. Weke cêwiyên bi hev ve ne. Hebûna her duyan bi hev ve girêdayî ye. Tirkiye Îsraîlê bernade Îsraîl jî Tirkiyeyê. Tu rageşî û pevketin nikare vê têkiliyê ji holê rabike. Ji ber ku ev rewş dihat zanîn Erdogan li Davosê gotibû “One mînute”, Îsraîl jî Tirkiyeyê sûcdar kiribû. Ev şanoya Davosê ji bo ku bi AKP’ê rola hevseroktiya projeya mezin a Rojhilata Navîn were leyistandin hatiye pêşandan.
Me ji serî ve bi guman li rageşiya di navbera Tirkiye û Îsraîlê de dinihêrt. Me baş dizanibû ku Tirkiye û Îsraîl du rûyêz madalyonekê ne. Ji ber vê yekê em difikirîn ku şanoya Davosê weke parçeyekî stratejiyeke hîn demdirêj e. Mîna rêya bi hêsanî xapandin û radestgirtina gelên Rojhilata Navîn me bi guman li Davosê dinihêrt. Bi rastî jî di pêvajoya ku zelalbûna aliyên li Rojhilata Navîn pêwîst dikir de careke din hate dîtin ku ewlehiya Îsraîlê di Tirkiyeyê re, hebûna Tirkiyeyê jî di Îsraîlê re derbas dibe. Ew Tirkiyeya ku te digot qey bi Îsraîlê re bişer e, ji bo mertalê parastina fuzeyan li Meletiyê were danîn destûr da.
Îsraîl û Tirkiye bi şerekî çawa yê pevşêwirî dixwazin bi hev re Rojhilata Navîn dîzayn bikin wezîrê berê yê AKP’yî Abdullatîf Şener bi bûyereke berbiçav danî holê. Hemşeriyê min û hem jî ji Zanistên Siyasî hevalê min ê polê Abdullatîf Şener jî bi mînakeke ku dayî raxistiye holê ka AKP sîxurekî çawa yê modernîteya kapîtalîst e. Jixwe Abdullatîf Şener gotiye “piştî ev hat ravekirin divê çapemenî bi rojan viya di manşetan de bide û nîqaş bike” û girîngiya mijarê diyar kiriye.
Destpêkê ji bo meraqê ji holê rakim ez vebêjim ka em çawa hevalên hev ê polê ze. Dema ez di Zanistên Siyasî de di pola yekemîn de bûm Abdullatîf Şener û bi kekê xwe Abdullah re ji Siyasalê re qeyda xwe çêkiribûn. Min xwest bi têkiliya hemşerîtiyê wan bandor bikim û bikişînim refên çepgiriyê. Di hevdîtina me ya duyem de kek û parazvanê Abdullatîf Şener Abdullah got “hemşeriyê min li qisûrê nenihêre em ê êdî neyên van hevdîtinan. Me di demeke kin de hîn kir ku di nav meyla îslamparêz de ne. Du xwendekarên îslamparêz bûn û dixwestin dibistana xwe biqedînin. Her tim di Siyasalê de di van pîvanan de xwendekarên îslamparêz hebûne. Heta di wan salan de dihat gotin ku îslamparêz ji bo ku dewletê bi dest bixin bi zanebûn qeyda xwe ji siyasalê re çêdikin.
Bi rastî jî Abdullatîf Şener îdîayek avêt holê ku divê bi rojan di çapemeniyê de li serê bê sekinandin. Li gor min îdîayeke mirov dikare pir jê bawer bike. Li gor kesayeta berdewamkirina têkiliyên Îsraîl û Tirkiyeyê ye. Ji ber ku dewleta tirk her tim di nav nêzikatiyeke wiha de ye; em dikarin ji ber divêtiya avahiya xwe ya civakî dibe ku carna rexneyan li we bikin, nebî ku hûn vana şaş fêm bikin. Îsraîl jî viya normal dîtiye û bi xweşbînî pêşwazî kiriye. Wisa hatiye fikiriandin ku ji bo Tirkiye têkiliya xwe ya bi Îsraîlê re berdewam bike ev pêwîst e.
Abdullatîf Şener berpêş dike ku hatina serokê Hamasê Halît Meşal a Tirkiyeyê bi Îsraîlê re lihevkirî ye. Dema serokê Hamasê hatibû, li Tirkiyeyê ji bo hatina vî serokî bertekên mezin hatibûn nîşandan. Gava ku li Tirkiyeyê ji bo vê serdanê bertekên mezin hatibûn nîşandan Îsraîl jî heta Emerîka jî rexneyên cîdî li vê serdanê kiribûn. Di civîna wezîran a ku bi hinceta vê serdanê hatibû kirin de ji ber ku hin kesên neyînî nêzik bûbûn hebûn serokwezîr ji Ahmet Davûtoglu re gotibû sedema vê serdanê vebêje. Ahmet Davutoglû jî bersiva em vê serdanê bi daxwaziya Îsraîlê dikin, Îsraîl rasterast bi Hamasê re hevdîtin nake, em kirin navbeynkar, di ser me re wê têkiliyên Îsraîl û Tirkiyeyê bên meşandin, daye. Ango hatiye fêmkirin ku serdana Halît Meşal a ku tê gotin rê li ber rageşiya Îsraîl û Tirkiyeyê vekiriye bûyereke Îsraîl û Tirkiyeyê bi hev re plankirine ye.
Abdullatîf Şener ev agahî ji hundir girtiye. Li gor ku yek ji 4 kesên damezrîner ê AKP’ê ye ev agahî girtibe normal e. Hikûmet tu bertek ji bo vê îdîayê nîşan nedaye. Weke rêbaz di ser guhê xwe re avêtinê guncaw dîtiye. Ji ber ku bikeve rojevê wê bê fêmkirin ku hikûmet çawa civakê dixapîne. Çapemenî ew qas ji hikûmetê ditirse ku ne tenê çapemeniya alîgir, endamên weşanê yên din jî nikaribûne li ser vê mijarê bisekinin.
Abdullatîf Şener di hevpeyvîna di CNN’yê de kiribû de tim li ser nebûna azadiya çapemeniyê sekiniye. Wisa diyar kiriye ku pêşkêşvan jî li beramberî derxistina wî ya Tv’yê parêzvaniya AKP’ê kiriye û rewşê hevseng kiriye. Jixwe pêşkêşvan jî pirsên ku wê AKP’ê bipirsîna pirsiye û mîna ku bibêje ez parêzvaniya şeytên dikim rewşa xwe diyar kiriye.
Niha bi rastî ji ev îdîa sivik e? Rûyê rastîn ê diyaroka herî bingehîn a îmaj afirandina AKP’ê dijberiya Îsraîlê derkeve holê nirxa wî ya nûçeyê tune ye? Mijareke mirov kûçik gez bike nirxa wî ya nûçeyê ji viya hezar qatîn zêdetir e nîn e? Ger nirxa wî ya nûçeyê ev qas zêde be çima nayê dayîn? Em bersiva wî bidin: ji ber ku ev agahî awayê meşandina têkiliya herî stratejîk a Tirkiyeyê deşîfre dike berevajiyê berjewendiyên neteweyî ye. Heta agahiyeke ku berjewendiyên neteweyî herî zêde tehdît dike ye. Ji ber vê yekê dana wê deşîfrekirina raza herî mezin, raza dewletê ye ku ev jî sûcê herî giran e. Çapemaniya tirk jî ji ber ku dema berjewendiyên neteweyî bûn mijara gotinê çi pêwîst be dikin niha jî wî dikin.
Ji polîtîkayên wê yên hem ekonomîk, hem civakî hem jî ji yên din pir baş tê fêmkirin ku AKP partiyeke îslamgir nîn e. Jixwe baskê fethullahgir ê hikûmetê Evangelîzma îslamê ye. Mirov dikare bibêje ku awayekî nû yê Sebateygiriyê ye jî. AKP jî bûye parçeyekî sermayeya Cihû ya navneteweyî. Niha klîka Erdogan û Fetullah li ser navê DYE û Îsraîlê Tirkiyeyê bi rê ve dibin. Ya rast-tir Erdogan weke waliyê Tirkiyeyê yê modernîteya kapîtalîst çi bikeve ser milê wî dike.
M. KARASÛ
- Ayrıntılar
Ji gelê me û raya giştî re!
Me weke PKK sala 34. a şoreş û berxwedana mezin li pey xwe hişt û em ber bi sala serkeftinê sa 35. ve diçin. PKK bi mîrateya xwe ya dîrokî ku di dîrokê hemkûfê wê kêm in bi vê tecûrbeya xwe ketiye pêvajoya xwe ya herî gihaştî. Weke gel û partî jî di sala 35’an de bîr û baweriya me xurt ku wê bi vê tecrûbe û ezma xwe azadiya Rêber APO û Kurdistanê bi dest bixînin.
Bi vê baweriyê di serî de cejna partiyê ya Rêber APO, gelê me yê berxwedêr, gelên dost, hêzên berxwedêr û demokratîk û hemû rêhevalên me yê bi rik û hêzeke mezin tekoşÎna azadiyê gihandina roja me ya îro ji dil de pîroz dikin.
Em şehîdên xwe yê di sala zaferê ya 2012’an de li çiyayên Kurdistanê destan nivîsandine, di kesayeta rêhevalên me Êrîş, Andok, Arjîn Garzan, Mahîr Başkale, Celal Başkale, Rojîn Gevda, Mehmet Goyî, Rojhat Batman û Nergîz Cîzre hemû şehîdên xwe bi minnetdarî bi bîr tînin û bi vê boneyê soza serkeftinê ya me daye wan em careke din dubare dikin.
Di serî de berxwedana li Îmraliyê, li çiyê, li kolanan û herî dawî jî li girtîgahan a laşên xwe ji bo azadî û pêşeroja gelê Kurdistanê li mirinê razandin di hemû eniyên tekoşînê de berxwedaneke topyekûn hate meşandin.
Rastiya sala 34an careke din bi awayeke zelal nîşanî me daye ku rastiya Rêbertiyê û PKK’ê giyaneke berxwedan û şoreşêye û tu hêz nikare li pêşiya vê hêzê raweste.
Ev ruh, binxistina her cure dijwariyan, derbaskirina her cure astengiyan û adeta ji nûve afirandinê di nava xwe de dihewîne.
Ev giyan tekoşîneke herdemiye, bangawaziya guherîn û veguherînê ye.
Ev giyan di kesayeta Heqiyan de mirov bang Kurdistanê dike. Ev giyan di kesayeta Halîl Çavgûnan de fermana berxwedan û partîbûyina di xeta APOyî de ye.
Ev giyan, di kesayeta Mazlûman, Xeyriyan, Ferhatan de li dijî her cure paşverûtiya faşîşt û komkujer heta hilma xwe ya dawî li xeta APOyî de nûneriya berxwedanê û serkeftinê dike.
Ev giyan di kesayeta Egîd û Berîtanan de pêşxistina gerîlatiyê û li her qadê meşandina şerê azadiyê îfade dike.
Ev giyan dibe serhildan: di serî de ciwan û jin, raperîna gelê Kurd a ji bo azadiyê îfade dike.
Vaye ev giyanê berxwedanê, di sala 34. de me hemûyan bi awayeke wêrek û fedakar ber bi berxwedana mezin ve dikişîne, li beramberî her cure astengî û zehmetiyan de bê navber tekoşînê ji me dixwaze.
Li Kurdistanê rastiya Rêbertiya me û şehîdên me derxistiye holê ku mirov ya rast, baş û bedew biafirîne û jiyaneke nû ava bike.
Îro bi vê giyanê li her çar perçeyê Kurdisatnê gel, bi gerîlayên xwe, bi mîlîtanên PKK û PAJK’ê yên di girtîgehên faşîstan de li ser piyane, hemû gelê Kurdistanê jî li ser piyaye.
Weke gerîlayên HPG’ê di sala 2012’an de Şerê me yê Gel ê Şoreşger di 19’ê Pûşperê de bi Oramar û Şitazinê destpêkir, di 23’ê Tîrmehê de li Şemzînanê berdewam kir, di 4’ê Tebaxê de li Çelê xwe gihan giyaneke pêşketîtir ê êrîşê, gav bi gav li hemû Kurdistanê, ji Botanê heta Amedê, Çewlikê, Serhedê û Dersimê belav bû û artêşa faşîst felç kir, pûç kir û bêçare hişt.
Ev ruhê berxwedanê nîşanî hemû kesî daye ku em xwedî şens û derfetên mezin ên serkeftinêne ku tekoşîna azadiyê û şoreşa azadiyê bigihîjînin encamê. Ev salên em tê de ne salên şoreşêne.
Pêvajoya azadiya Rêber APO ya giyan û can daye gelê mê, bi pêngava berxwedanê ya şoreşgerî ya 2012’an destpêkiriye. Ji bo di sala 2012’an de ruhê berxwedanê derxîne asteke jortir û bi serkeftinê tacîdar kirin wezîfeya me ya hemûyane.
Em vê rastiyê bi yek gotinê dikaren weke seferberiya topyekûn binav bikin. Em tevgera azadiyê û gelê evîndarê azadiyê bi vê ruhê seferberiyê, di nîzama seferberiyê de tekoşînê bimeşînin.
Di sala 35’emîn de ji bo bidestxistina azadiyê, di meşandina tekoşîna azadiyê de teqez divê mirov weke saleke seferberiyê bigre dest.
Em jî weke gerîlayên tevgera azadiyê em aşkere dikin ku hemû erk û wezîfeyên bikeve ser milê me bi fedakarî pêk bînîn. Em vê ji gelê xwe û ji hemû raya giştî ya cîhanê re deklere dikin.
Em weke gerîlayên Kurdistanê ji bo pêngava “Ji Rêber APO re azadî û ji Kurdistanê re Statû” bi serkeftî bigihêje encamê ji hewldanên me yê sala 2012’an de hate nîşandan zêdetir, bi performanseke bilind, em soz didin ku di sala 35’emîn a partiyê de bi ruhê seferberiyê pêşwazî bikin.
Dubare salvegera 34’emîn a partiyê di serî de ji şehîdên me yê leheng, ji Rêbertiya me, ji Gelê me û li hemû rêhevalên me yê li eniyan tekoşînê dimeşînin û ji şervanên me yê azadiyê re pîroz be.
Em weke hêzên HPG’ê di sala 35’emîn a partiyê de em soz didin ku em ê hemû erk û wezîfeyên dikeve ser milê me û tekoşîna azadiyê bi ruhê seferberiyê bimeşînin soz dikin.
Şehîdên PKK’ê nemirin!
Bijî Berxwedana me ya Şerê Gel ê Şoreşgerî!
Bijî Rêberê Gelê me yê bi heybet PKK – PAJK!
Bijî Rêber APO!
26 Mijdar 2012
Fermandariya Biryargeha Navendî ya HPG’ê
- Ayrıntılar
Ji serokatiya Partiyê re!
Navê min Leyla Kaplan e. Eslê min ji Mêrdînê ye, lê ez di sala 1979 `an de, li bajarê Edenê hatime dunyayê. Malbata min ji bo sedemên aborî koçbarê Edenê kiriye. Zaroktiya min bi xizanî û perîşanî derbas bû. Ji ber sedemên aborî û civakî, min bi tenê dibistana sereta xwend. Ji ber ku ez nikaribûm zêde bixwînim, min tim hewl da ku ez xwe bi pêş ve bibim û zanabûna xwe zêde bikim.
Min tu carî qebûl nekir ku wek malbata min dixwest keçeke malê bim û serî ji vê dezgeh û sîsterna ku heye re dayînim. Heta ku ji destê min hat, min xwest ez di nav gel de bvn û mirovan nas bikim. Min bawer nekir ku malbat mirovan bi pêş ve bibe û xurt bike. Min bûyer û pêşveçûnên li Kurdistanê didîtin û ji wan haydar bûm. Tesîrên şerê li Kurdistanê li Edenê jî baş dihatin dîtin. Ew serhildan , meş û mitîngên ku li vir çêdibîm, ez jî beşdar dibûm. Me hemûyan dixwestin ku hinek xebat bikin.
Ew kesên ku li hember van bûyerên ku îro li Kurdistanê dibin, bê hîs û bê helwest dimînin, bi rastî an bê hiş in, an bi tevî ruh û zanebîma xwe kor bûne û helîyane. Însanetiya xwe wenda kirine an jî ketine rewşa sîxur û hevkarên dewletê. Kesekî durist mûheqeq vê yekê dibîne û çi ji dest bê divê bike.
Li herêm û der dora ku ez li wir dijîm, hema hema her kes piştgirê partiyê ye. Lê, ji ber ku nezan in û vîyana wan baş bi pêş neketiye, bi awayekî hîsî û pasîv, berjewendiyên xwe yên şexsî û malbatî difikirin. Ji tirsê stûyê xwe ji sîstemê re xwar dikin an jî bê deng dimînin.
Piştî qedandina dibistanê, min li Edenê di bexçe û zeviyan de kar kir. Min neheqî, newekhevî, zordestî û kedxwariyê dît. Him jî wek keçeke Kurd min van tiştan dît û hîs kir. Ji aliyekî ve zixt, serdestî û çewsandina derdora feodalî û ji aliyê din ve jî, ji bo ku em Kurd bûn, Komara Tirk me Apoyî didîtin û zixt û zordestiyê didan ser me. Vê yekê tesîreke mezin û dijwar li min kir. Ez nikaribûm ne wek malbata xwe bikim û ne jî wek ku dewletê dixwest. Min xwe bi tik û tenê didît û nizanibûm çi bikim. Dema têkoşîn li Edenê geş bû û ji gel re bû mal, min jî xwe di nav têkoşînê de dît. Hîn hevalên xebatkar kêm bûn. Bi axavtin û îqnakirina wan re ez ketim nav xebatê. Rewşa mina ruhî di nav xebatê de baş bû û min her ku têkoşînê nas kir, ez bi pêşketim û xurt bûm.
Sempatiya min zêde bû. Piştre min xwest hîn bêtir ez bikevim nav xebatê û fêde bigihînim tevgerê. Ji ber vê yekê, ez beşdarê nav hêzên gerîla bûm. Ji ber ku hîn temenê min biçûk bû, ez negirtin nav gerîla. Di vê demê de, bi çavê Apoyîtî li min dinêrîn, ev jî, ji berê bêhtir tesîrekê li ser min hişt û min xwe nêzîktir û dilovantir dît. Apoyî ji xwe re şeref û şanazî didît. Ew leqeba Apoyitiyê nirx û hêjabûn didan tevgerê, ji ber vê yekê jî, ez bêhtir nêzîkî partiyê dibûm. Di vê demê de hinek hèval hatin girtin. Daxwaza min a beşdarhûna nav refên gerîla hat qebûl kirin. Min bûyer û pêşketiaan taqîb dikir. Dîsa di sala 1995'an de min bi hevalan re têkilî danî. Bi têkiliyekê ez beşdarê nav hêzên gerîla bûm. Ez beşdarê perwerdeya dema zivistanê bûm. Di vê perwerdê de, ez gelek tişt hîn bûm. Min ferq kir ku di şexsîyeta min de çiqas kêmasî hene. Min biryar da ku bi van kêmasî û şaşiyên xwe yên şexsî re şer bikim û têbikoşvn û yek bi yek ji navê rakim.
Di êrîşî û kirinên dijmin ên salên 1995-1996'an de, kîn û rikeke mezin û dijwar bi min re peyda bû. Tehamula dijmin tune bû ku em di bin şertên hewqas giran û dijwar de li ber xwe didin, têdikoşin û bi pêş dikevin. Dijmin weha bi ser me de dihatin, dixwestin me di mistek av de bixeni îne. Heta ez neketin nav refên gerîla, ez nizanibûm ku dijmin çendî barbar e. Lê, min bi wê wehşeta dijmin re dît ku gerîla jî çendî leheng û têkoşer e. Min tim vê yekê ji xwe re digot:
Çi dibe bila bibe, ez bi paş ve gav navêjim...
Li gor hêza xwe ew karê ku min dikir, ez pê dilgeş, şanaz û serbilind bûm. Min dixwest ez beşdarê hinek çalakiyan bibim, lê hevalan nedihêşt. Hevala Zîlan a ku li eyaleta me çalakiyê pêk anî, min ew nas dikir. Çalakiya wê li ser min tesîreke mezin û kûr hişt. Çalakiya wê roleke mezin lîst ku ez jî biryara çalakiya întîharî bidim. Riya hevala Zîlan riyeke gelek bi şeref e û ew riya layiqbûna partiyê ye.
Ez gehîştim wê baweriyê ku li hember partiyê bi vê mezinahiyê bikaribim deynê (qerzê) xwe bidim. Min tu carî ji derî şer tu alternatîveke din nedît. Min mirina vala û pûç layiqê xwe nedît. Me li hember dijmin kîn û nefreta xwe û li hember partiyê jî hezkirin û girêdayiya xwe bi çalakiyên wek hevala Zekiye; Berîvan, Ronahî û Zîlanê nişan da û em dê bidin. Tu hêzeke nikare me ji vê ruh, bawerî û girêdayiyê bi dûr bixe an jî sar bike. Ji ber ku ruhê Apoyîtiyê di xwîn û mejiyê me de ye. Ez tu carî ji mirinê netirsîyam û min xwe bi paş ve neda. Lê, ez naxwazim hindik kar bikim û bimirim. Ev metoda çalakiya partiya me şert e û ez bawerim ku ev cureyê çalakiyê dê dijmin felc û şoke bike. Dijmin ji miriyên me ditirsin. Ji ber vê yekê, em di vê demê de çalakiyên weha di cîh de dibînin.
Ez rûmet û hêjabîma ku serokê me dide jinê û jina azad a ku dixwaze biafrîne, ji me re dibe serbilindî û serfiraziyeke mezin. Ev him ji bo hemû jinên Kurd û him jî ji bo hemû jinên cîhanê riya azadî û serkeftinê vedike. Em jî, ji bo layikbûna serokê xwe didin xuya û dîyar kirin ku bi kar û çalakiyên xwe jê re layîq bin.
Ez bi vê çalakiya xwe ya întîharî dixwazim di şexsê serok Apo de layiqê şehîd û gelê xwe bibim. Ez bawerim ku bi giştî têkoşîna me û herweha artêşa jinan jî her ku here dê xurtir bibe û dê êdî tu kes nikaribe pêş lê bigire. Pêwîst e ku em wezîfedayîn, emîr û talîmatên serok bi cîh bînin, wê demê serkeftin nêzîk dibe.
Di tu demî de serokekî weha nebûye nesîbê gelê Kurd û dîsa di tu demî de wek niha pêwîstiya me bi serokekî weha ne bûye. Ji bo gelê me ev fersendeke dawî ye. Kurdan tim li berxwe dane û di dawiyê de têkçûne, lê vê carê dê wek carên berê nebe. Yekîtiya me heye, lê ya herî girîng serokekî me yê hêja û bê hempa heye. Êdî serkeftin ne zehmet e. Ji ber ku dijmin li hember têkoşîna me bê çare ye. Em şanaz û serbilind in ku partî û serokekî me yê weha hêja hene.
Serokê min ê heja!
Ez bi mirina xwe ve bi partî û serok re me. Armanca min a mezin û bingehîn carekê be jî, dîtina te bû, lê mixabin ev ji min re ne bû nesîb. Min bi ruhê xwe hemû biryarên pariyê qebûl kir, bi cîh anî û dixwazin di vê rê de canê xwe yê şîrîn jî bidim. Bi qasî şabûna bi dîtina we, di rê û oxira xwe de mirin jî ji bo min şahî û dilgeşî ye. Heta ku hûn hebin dê gelê Kurdistanê xwedî destkeftî û serkeftiyan be.
Serokê min!
Ez ji her tiştî bêhtir ji we hez dikim. Ez ji niha ve jîyana rind û azad a ku bi çalakiya xwe pêk tînim, dibînim. Daxwaza min ji partiyê parastina serokê min e. Ez li vir pêwîstî û hebûna mirovahiyê dibînim. Her ku em xwe nas dikin, ji bo te hezkirin û girêdayiya me bêhtir dibe. Ji ber ku jîyan û vejîyana me bi te ve girêdayî ye. Hebûna te jîyana gelê Kurd e. Ez wek keçeke Kurd bi dil û can silavên xwe pêşkêş dikim û dixwazim sedeqeta xwe li vir bînim zimên. Ez bi vê çalakiya xwe di serî de, ji Serok, gelê xwe, hemû şehîdên şoreşê, hevalên xwe yên çiyê û girtîgehan re soz û peyman didim!
- Bijî Serok Apo!
- Bijî PKK, ERNK, ARGK!
- Bijî tevgera Jinên Azad YAJK!
- Bila bimire Komara Tirk a faşîst!
04. 11 1996
- Ayrıntılar
Di destpêkê de salvegera 28. a pêngava 15’ê Tebaxê li RÊBER APO, li tevahî gelê Kurdistanê, li şervanên azadiyê, li gelê Mazlum yê azadîxwaz û demokrat pîroz dikim. Pêngava 15’ê Tebaxê ya ku 28 sal beriya niha, di bin fermandariya rêheval Mahsum Korkmaz Egîd de destpê kir, heta îro bênavber bi ruhê Egîdan berdewam kir. Ji bo vê,, di serî de fermandarê nemir rêheval Mahsum Korkmaz û di şexsê rêheval Egîd de tevahî şehîdên azadiya gelê Kurdistanê bi bîr tînim, bi hurmet li ber bîranîn û berxwedana wan bejna xwe ditewînim. Ew soz û peymana ku me bi wan re dayî, ew armanc û daxwaziya wan pêk anîn, ji bo wî bilidkirina tekoşînê, bi wî ve girêdayîna xwe didime diyar kirin.
Gelê Kurdistanê, di pêngaveke gelekî girîng de derbas dibe. Di serî de li Rojhilata Navîn pêvajoyek destpê kir û ev pêvajo niha êdî bi rengekî pir bi tundî li Sûrî berdewam dike. Li ser vê mijarê, heta niha gelek tişt hatine gotin. Her kesekî gotinên xwe gotiye, daxwaziyên xwe diyar kiriye û heta xwe têkilî vê rojevê jî kiriye. Tevgera Azadiyê û RÊBER APO van mijaran bi rengekî herî baldar hem şîrove kirine û hem jî sedemên ku îro li heremê ev alozî têne jiyan kirin çi ne, daye diyar kirin. Çareseriya van aloziyan bi çi şêwazî wê bê pêkanîn, wê çawa çêbibe, bi rengekî alternatîf daye diyar kirin.
Li Rojhilata Navîn, pêngava ji nû ve dîzaynkirinê ev 20-21 sal in berdewam dike. Hîn di şerê Bendavê de rejîma Sedam Huseyîn mudaxeleyî Kuweytê kir û li hemberî vê şerê li Bendavê dest pê kir. Hêzên kuresel ên hegomonîk yên ku bi taybetî berjewendiyên xwe di heremê de didîtin, hê wê demê xwestin herem li gorî xwe dagir bikin û tê de bi cî bibin. Mudaxaleyekî li ser rejîma Sedam Huseyîn kirin, lê bê ku encamekî bi dest bixin yan jî heta dawî bibin gotin di cihê xwe de be çavtirsandinekê çêkirin, xwestin terbiye bikin. Heta astekî ji viya anîn û berdan.
Di vê demê de hêza herî dînamîk, herî berxwedanvan, demokrat û bi îlmê sosyalîzmê hatibû rêxistin kirin, di pêşengtiya RÊBER APO de Tevgera Azadiyê bû ku ev dînamîzma xwe wê demê jî diparast. Ji bo vê di havîna 92’yan de li ser Tevgera Azadiyê êrîşeke komple hate çêkirin.
Ev êrîş êrîşeke wisa ji rêzê nebû. Hêzên navneteweyî, bi desteka NATO’yê ku serkêşiya wî, -wê demê Almanya dikir- di vê pêvajoyê de cihê xwe bi şêwazekî aktîf girtin. Hêzên herêmê, dîsa wê demê PDK û YNK bîzat di pratîka vê de cihê xwe girtin. Hêzên Tirk bi hemû derfetên xwe, bi hemû teknolojiyên di destê xwe de bi Tevgera Azadiyê re li ser Heremên Parastina Medyayê ketin nava şerekî dijwar.
Cotmeha 92’yan de, ev şerê dijwar ku em wekî Şerê Başûr bi nav dikin destpê kir. Wê demê ji armanc yan tasfiyekirina PKK’ê, yan jî PKK’ê anîna xeta xwe û sînordar kirin bû. Heta Rêbertiya PKK’ê neyê sînordar kirin, neyê tasfiyekirin, ew nikarin Rojhilata Navîn weke dixwazin dîzayn bikin.
Bêguman di ser viya de 21 sal derbas bûn. Em dibînin ku di Rojhilata Navîn de rejîmên statukoparêz yên netewe dewlet, yên ku 100 sal 150 sal berî niha yek bi yek bixwe dane avakirin, êdî li hemberî berjewendiyên hêzên hegemonîk bûne asteng. Dixwazin vana têk bibin. Li hember vê gel rabûn serhildanê. Ev, li Tûnûsê destpê kir û wekî bihara gelan hat binav kirin. Misir, Lîbya, niha Sûriye û gelek cihên din ku dixwazin tê de guhertin çêbikin, bi vî rengî mudexeleyî wan dikin.
RÊBER APO, bi salan e ev mijar di hêla bîrdozîk, felsefîk, rêxistinî, leşkerî, civakî, dîplomasî de bi berfirehî analîz kiriye û çareseriya viya pêş xistiye. Weke alternatîf, xeta civakîbûyînê da diyarkirin. Wekî xeta sêyemîn, xeta gelan ya ku em bibêjin civakeke demokratîk, civakeke komunal, civakeke ku her kes bikaribe tê de bi rengekî azad çanda xwe, rengê xwe, jiyana xwe bidomîne destnîşan kir. Tevgera Azadiyê 21 sal in di heremê de ev helwesta xwe, ev sekna xwe, ev xeta xwe bi rengekî vekirî parast. Nebû alîgirê hêzên hegomonîk, yên ku ji derve mudexele dikin, yê ku dagirkeriyê pêş dixin û gelan qetil dikin, dixwazin berjewendiyên xwe hakîm bikin û ne jî bû wekî parazvanekî, piştgirekî hêzên statukoparêz ên ku li ser Kurdistanê dagirker in, desthilatdar in û nebû hevalbendên wan. Berovajî, her du hêzan jî ji bona mafê gelan, gelekî bi xeter dît û got divê bi mîsogerî guhertin û veguhertin di her duyan de jî bê çêkirin. Her du jî ne li gor berjewendiyên civakê ne, ne li gor berjewendiyên gelan in, ne jî dikarin pirsgirêkên heyî diyar bikin. Esas xeta sêyemîn da diyar kirin û di wê xeta sêyemîn de jî bi israr tekoşîna xwe bilind kir.
Niha êdî em dibînin ku ev xet bi rastî jî edî weke rastiyekê, heqîqetekê xwe dide diyarkirin. Vaye tevgera Azadiyê di vê mijarê de bi siyaseta ku da meşandin, polîtîkayeke exlaqî pêş ve bir û parastina nirxên mirovahiyê kir. Ev sekna watedar a xweser ku di bin hemû şert û mercî de da diyar kirin, êdî di hemû jiyanê de encam digire. Di serî de paraznameyên RÊBER APO yên ku 13 sal in li Girava Îmraliyê bi lêhûrbûneke kûr û berfireh çareserî bi pêşxist, Tevgera Azadiyê vêya ji bona xwe wekî manîfestoya têkoşînê yê afirandina jiyaneke azad pejirand. Li gorî van perspektîfan û vê manifestoyê têkoşîn û jiyana xwe birêxistin kir. Li tevahî beşên Kurdistanê, li ser vê têkoşîna ku dide meşandin pergala ku daye diyar kirin, êdî encaman digire. Mînaka viya ya esasî jî ya ku niha berbiçav, li Rojavayê Kurdistanê sal û nîvek çêbû tê jiyan kirin e. Di nav aloziyên ku li Sûriyê têne jiyan kirin de, gelê Kurd careke din siyaseteke bi rêgez, siyaseteke bi exlaq û ew pêşdîtinên xwe yên kûr, li ser şopdariya RÊBER APO berdewam kir. Di vî esasî de encamên girîng jê girtin. Ji nîvê meha Tîrmehê û vir ve li Rojavayê Kurdistanê êdî moriv dikare bibêje şoreş kete asteke cuda.
Li Rojava gelê Kurd, yekîtiya xwe da avakirin. Bi taybetî jî li ser hîmê demokrasiyê û li ser encamên bi keda dehan salan a Tevgera Azadiyê û RÊBER APO hem xebatên saz kirina saziyan tên kirin û hem jî nirxên gel tên parastin. Di vî esasî de bi damezrandina Yekîneyên Parastina Gel, (YPG) parastina cewherî pêk tê. Em mêze dikin ku li gelek bajar û navçeyan gel êdî xwe bi xwe birêve dibe. Ev, di encama amedekariyeke pêş de hatibû kirin û siyaseteke rast hatibû meşandin û di esasê xwe de jî bi mafê xwe parastinê derdikeve holê. Ev destkeftiyeke girîng e û ji bo tevahiya Kurdan pîroz e. Em vê şoreşa Rojavayê Kurdistanê bi vî rengî pîroz dikin. Bersiveke girîng a ku em bibêjin bi ruhê 14’ê Tîrmehê destpê kir, bi şêwazê 15’ê Tebaxê lêxistin û xwe beşdar kirin, gihaye armanca xwe.
Îro em mêze dikin li Başûrê Kurdistanê, gelê Kurd bi rengekî baldar têkoşîna azadiyê hem dişopîne û hem jî bi moralek, bi coş û kelecanekê beşdar dibe û hezkirinên xwe jêre didomîne. Gelê Başûrê Kurdistanê jî baş dizane ku eger Kurdistan tevahî azad nebe, ew bixwe jî di vir de azad nabe. Yanê destkeftiyên wî di bin xeteriyê de ne û ne misoger in û ew bi talûkeyan re rû bi rû ye. Hem viya dizane û hem jî fikir û ramanên RÊBER APO û Tevgera Azadiyê bi baldarî tên şopandin û heyecanekê daye çêkirin û beşdarbûneke bi vî rengî çêdibe. Ji bo vî, li Başûrê Kurdistanê ew pirsgirêkên di civakê de tên jiyan kirin, çareseriya wan di pergala xweseriya demokratîk, di civakbûyînê de hîn zêdetir dibîne.
Li Rojhilatê Kurdistanê, têkoşîna azadiya gelê Kurdistanê destkeftiyên xwe yên pir pîroz çêbûn. Bi pêşengtiya Partiya Jiyana Azad a Kurdistanê û bi hêzên leşkerî yên Rojhilatê Kurdistanê HRK’ê, em mêze dikin li vir jî destkeftiyên gelê Kurd di asteke gelekî girîng de hebûn û parastina destkeftiyên xwe berdewam dike. Sala derbasbûyî di vê demî de xwestin komployekî li ser gelê Kurd bimeşînin, îtîfakeke gemar çêbikin. Xwestin Qendîlê, navenda rêxistinê bi dest bixin û bi vî rengî hêviyên gelê Kurd bitepisînin. Bi berxwedanên salên derbasbûyî yên di bin pêşengtiya rêheval Simko Serhildan, hevala Sarya Onur, hevalê Egîd û bi dehan hevalên din heta asteke girîng ev hate vala derxistin. Gelê Kurd hebûna xwe parast. Wekî gerîla parastina navendên xwe yên parastinê yên wargehên xwe domand.
Di vir de jî destkeftiyên gelê Kurd gelekî hêja û pîroz in. Hêzên Rojhilatê Kurdistanê, hemû sengerên xwe parastin. Dîsa gelê Kurd li Rojhilatê Kurdistanê jî, di vî awayî de heta astekî di sala 2012’an de xwe bi rêxistin kirin.
Li Bakurê Kurdistanê, gelê Kurd êdî di pêngava çaremîn a stratejîk de ye. Êdî di vê pêngava ‘‘azadiya xwe bidestxistin, hebûna xwe parastin’’ de bi stratejiya pêngava çaremîn ya şerê gel ê şoreşgerî ku destpê kir, bi hemû germahiya xwe didome. Ji bo vê bi taybetî jî sala derbasbûyî dewleta Tirk xwest bi rengekî hîn dijwar piştgiriya hemû hêzên derve jî bigire û Tevgera Azadiyê yan têk bibe, yan jî hewceyî xeta xwe bike, lewaz bixîne. Li ser vî esasî, bi vî armancî destpêkê navenda êrîşên xwe Îmralî danî. Li ser RÊBER APO ev 13 sal in ku tecrîtek heye. Li gel viya salek jî derbas bû ku êdî bi rengê êşkencê pergala xwe hîn bêhtir şidand. Qaşo, bi vî rengî wê RÊBER APO bîne asteke wisa ku hewceyî xwe bike ku êdî Tevgera Azadiyê bîne xetekî. Bi şantajê xwestin viya pêş bixin. Bi vî esasî salek derbas bû. Vê siyaseta gemar dan meşandin û tecrîd kûr kirin, hevdîtin qut kirin, hemû diyalogên bi derve re sekinandin. Hemû parêzerên Rêbertiyê avêtin zîndanê. Êrîşa xwe ya esasî ji Îmralî destpê kirin.
Ji milekî ve jî li ser gel komkujî pêş xist. Roboskî mînaka viya ya herî ber bi çav e. Li Girtîgeha Pozantiyê ya Edeneyê êşkenceya li ser zarokan li pêş çav e. Cardin li zîndana Riha’yê ciwanên Kurd bi rengekî zindî çawa hatin şewitandin! Bi dehan kesên nexweş di zîndanan de her roj şehîd dikevin. Dayîkên 70 salî avêtine zîndanan. Bi tundî bi ser gelê Kurd ve çûyîn berdewam e. Hem di Newrozê de, hem jî herî dawî li Amedê di mîtînga ‘‘Azadî ji bo RÊBER APO, statu ji bo Kurdistanê’’ ya 14’ê Tîrmehê de bi êrîşên gemar çawa xwestin vê îradeyê bişkînin ku ev çend mînakên li pêş çav in. Li hemberî vî jî gelê Kurd bê minet berxwedana xwe bilind kir, tevgera xwe fireh kir, israra xwe domand, sekna xwe ya pîroz da diyar kirin. Ev sekneke watedar bû, layîqê berxwedana 14’ê Tîrmehê bû. 14’ê Tîrmehê wekî berxwedana bi rûmet a rojiya birçîbûnê ya ku çar milîtan, qadroyên pêşeng têde şehîd ketin wekî heval Kemal Pîr, Xeyrî Dûrmûş, Akîf Yilmaz, Alî Çîçek û Çaran hevalên agir berdane bedena xwe, Ferhat Kurtayan bi hevalên xwe ve vana bi giştî dan diyar kirin ku gelê Kurd êdî bi vî ruhî têkoşînê didomîne.
Li gel vana hemûyan di demekê de xwest ku gerîla bi tevahî tune bike. Operasyonên pir berfireh û bi teknîkên herî jor da meşandin. Di vir de jî cardin tiştê ku dixwest bike nikaribû bi dest bixe. Ev ya jî pir encamekî neda. Şehadetên hatin jiyandin, bêguman êşekê dan ava kirin. Ji bona gel û tevgerê jî zehmetiyên xwe da çêkirin. Lê bes, em baş dizanin ku Tevgera Azadiyê kevneşopiyeke xwe heye, derbasbûneke xwe ya dîrokî heye. Her şehadetekê xistiye bingeha hemleyeke mezin û bi misgorî hiştiye ku li ser vê bingehê destkeftiyên xwe mezintir bike û têkoşîna xwe bilindtir bike.
Bi van hestan û bi vê nêzikbûn û di vê zanistiyê de bihara 2012’an wekî bihara gelên Kurdistanê hate binav kirin. Wekî pêngava fînalê hatiye binav kirin. Di pêngava fînalê de gavên hatin avêtin, li ser vî esasî bûn. Ji bo vî em dibînin ku ji biharê heta niha, li seranserê Kurdistanê êdî îbre li milê gelê Kurd e. Moral di destê gelê Kurd û Tevgera Azadiyê de ye. Êdî çiqas diçe hîn bêhtir otorîte, hakîmiyet di destê gelê Kurd de pêş dikeve. Êdî Tevgera Azadiyê, bi vî rengî careke din li hemû cîhanê da diyar kirin ku bi şîdet, bi zorba, bi operasyon, bi înkar, bi îmha, bi girtin, bi tecrît û bi dorpêçkirina dîplomasiyê ew nikarin gelê Kurd teslîm bigirin. Ew bi vî rengî encam nastînin. Eger bi vî rengî çiqas bixwazin bi ser de werin jî, wê têkoşîna Azadiya Gelê Kurdistanê watedar û bilind bibe û encamên xwe jî hîn zêdetir derkevin pêş.
Îro em dibînin pêngava 14’ê Tîrmehê bi mîtînga Amedê dest pê kir. Bi çalakiya Kayseriyê, bi pêşengiya endamên tabûra nemiran heval Êrîş û Andok ku xwe bi ruhê Egîd û Mazlum’an, ya Zîlan û Bêrîtan’an xwe tevger kir, bi vî ruhî êdî starta dema nû dan. Li ser şopdariya van rêhevalan em mêze dikin ji 23’yê Tîrmehê û vir ve herêma Şemzînanê ya ku dikeve navbera Botan û Behdînanê, di bin dorpêçkirina gerîla de ye. Di heman demê de, ber bi pêngava 15’ê Tebaxê ve çûyîn heye. Bi rojan e dîsa li navçeya Colemerg Çelê, li 19 ciyan lêxistinên gerîla çêbû. Çalakiya mezin wek operasyona şoreşgerî ku hate binav kirin, ev operasyona şoreşgerî ku bi navê rêheval Arjîn Garzan, Mahîr Başkale dest pê kir, ji bo tecrîd û operasyon û şîdeta li ser Îmraliyê bersivdayîna van kiryarên dijmin, ev bi hemû hewldanên xwe berdewam dike. Piştî îro li herêma Colemergê weke di navçeyên wê de tê jiyan kirin, bêguman em dikarin bibêjin gerîla operasyonên şoreşgerî li dar xistiye. Ev pir girîng e, êdî gelê Kurd operasyon dike, êdî gerîlayê Kurd operasyon dike, gerîlayê Kurd êdî lêdixe û tê de dimîne û viya pêş dixîne. Ev gelekî girîng e.
Hêzên parastina gel, yekîneyên HPG û YJA Star’ê di vê pêvajoya nû de li hemû qadan têkoşîn bilind kirine. Tenê ne li van qadan, li hemû cihan li milekî rê qut kirin, li milekî nahêlin xwezaya Kurdistanê texrîp bikin li dijî vê çalakî lidarxistin, li milekî çalakiyên fedayî û li milekî jî destkeftiyên gelê Kurd mayînde kirin. Gelê Kurd di vî warî de bi nirxên xwe yên pîroz ve hîn bêhtir tê girêdan. Em viya jî gelekî girîng dibînin û digirin dest.
Pêngava 15’ê Tebaxê ya berê vê 28 salan bi komek heval li Dihê û Şemzînanê destpê kiribû. Îro em mêze dikin ku car din bi rojan e li Dihê û Şemzînanê operasyonên şoreşgerî pêş dikevin û kedxwarî êdî di vir de tê perçiqandin.
Ruhê 15’ê Tebaxê êdî bû ruhê tevahî gelê Kurdistanê. 15’ê Tebaxê bi xwe re şêwazek afirand. Bi xwe re şexsiyetek da ava kirin. Bi xwe re wêrektiyekî çêkir. Bi xwe re hîn bêhtir zanebûna li nirxên xwe xwedî derketinê da avakirin. Ji bo wî jî em dibêjin, 15’ê Tebaxê wekî cejna vejînê ye. Dema ku em dibêjin 15’ê Tebaxê; pêngaveke wekî berxwedan û cejn, cejna vejînê, li ser vî esasî ye.
Îro em bibêjin bi taybetî bi vî ruhê 15’ ê Tebaxê li tevahî cîhanê bi rengekî baldar têkoşîna jina Kurd hîn bêhtir balê dikşîne ser xwe. Di gerîla de balê dikşîne ser xwe. Di pêşxistina damezrandina civakê de balê dikşîne ser xwe. Rolekî pêşeng dileyîze. Cardin di zanistîbûna partîbûyîn û pergal ava kirinê de, balê dikşîne ser xwe. Êdî em dikarin bibêjin, şoreşa Kurd şoreşa civakê ye, şoreşa jinê ye. Gotinên RÊBER APO rastî jî tam îro cihê xwe digirin û di cîhanê de jî ev misoger derdikeve holê. Em dibînin ku yekîneyên YJA Star di hemû herêman de bi rengekî pêşeng, bi fermandarê xwe, bi hemû hêza xwe, bi tevlîbûna xwe bi rastî jî hem têkoşîn bilind dike û hem jî watedar dike. Hem di gerîla de pêşengtiya YJA Star, hem di avakirina civakê de pêşengtiya Yekitiya Jinên Azad ên YJA’yê û hem jî di qada bîrdozîk de wekî mîlîtanên pîvanên azadiyê bêhtir pêşengtiya PAJK’ê heye. Bi giştî keçên ciwan, bêhtir nirxên vê şoreşê hem beşdarbûyîn, hem pêşxistin, di hemû qadan de her wekî din di hemû warî de tevlîbûnên xwe bilind dikin. Di pergala KJB’ê de êdî dem dema jinên Kurd e û ber bi azadiya xwe ve çûyînê dide diyar kirin.
Ji bona yekîtiya Kurd damezirandin jî, berî vê bi demekê konferansa Neteweyî ya Jina Kurd hat lidarxistin. Hîn bêtir da diyar kirin ku di Kurdistanê de êdî jina Kurd di hemû qadan de heqîqetek e û ev heqîqet jî êdî bûye malê tevahî gelê Kurd û di şexsê gelê Kurd de jî bûye malê Rojhilata Navîn. Em di demeke wisa de derbas dibin. Dema mirov di vê çarçoveyê de nêzik dibin em dikarin bibêjin li Rojhilata Navîn, gelê hem rêxistinkirî, hem zana, hem xwedî pergal û xwedî parastin, bi rastî jî gelê gelê Kurdistanê ye.
Bi van destkeftiyên bi vî rengî êdî ji bilî azadiya RÊBER APO tiştekî din nayê qebûl kirin. Ji bo vî jî, di vê pêngava ewqas pîroz de hîn bêhtir li nirxên xwe xwedî derketin û heta dawî têkoşîna azadiyê bilind kirin û azadiya RÊBER APO êdî mûtleqa misoger kirina erkê me yê demê ye. Xwedî derketina li ruhê 15’ê Tebaxê, li hemleya 15’ê Tebaxê, li şêwazê lêxistinê yê Apoyî û bi rengekî bi tevlîbûneke fedaiyane, ev tê xwestin ku em hîn bêhtir vê têkoşînê bilind bikin.
Ji bo vî, em di salvegera 28. de di serî de hêzên YJA Star, li ser şopa Çîçek’an, Rozerîn’an, Rûken’an, Arjîn’an, Berfîn’an, Bêrîvan’an, Nazlican’an, Bêrîtan’an, Ezda’yan bi rengekî xurt xwe birêxistin kirin, xwedî derketina li vî nirxî erkê herî yekem û esas e.
Di vê demê de hîn bêhtir bi şêwazê şehîd Sema xwe zana kirin, bi fikir û ramanê xeta bîrdoziya jinê xwe xurt kirin, di bin her şert û mercî de têkoşîna bîrdozîk têkoşîna cinsî pêşxistin û zanistiya xwe mûtleqa kûr kirin esas e. Cardin di vê demê de hîn bêhtir bi şêwazê Bêrîtan li dora RÊBER APO di xeta Apoyî de bûyîna gerîlayekê azad, xeta Apoyî esas girtin pêwîst e. Li dijî hemû xetên dervayî vê, xwedî tekoşînek bûyîn û lêpirsînek bi şêwazê Zîlan esas di xwe de hîn bêhtir kîn û nefrîna ku bi dehan salan hatiye avakirin, êşa ku hevalên şehîd ketin û tecrîda li ser RÊBER APO ew kîna çêkirî rast rêxistin kirin û bi şêwazê Zîlan di dijmin de valakirin tiştê tê xwestin e. Li ser vî esasî hîn bêhtir YJA Star di vî warî de erkê dikeve serê wê pêk bîne, em di wî baweriyê de ne û di vî warî de bêguman in.
Di vî esasî de careke din bi boneya salvegera 15’ê Tebaxê vê pêngava dîrokî azadkirina RÊBER APO misoger kirin, di vê demê de hîn bêtir bi moral û motîvasyoneke xurt xwe beşdar kirin esas e. Li ser vî esasî ez vê pêngavê di serî de cardin li RÊBER APO, li gelê Kurd, li tevahî gerîlayên azadiyê, li tevahî şervan û rêveber, fermandar û hemû rêhevalên hêzên parastina gel YJA Star û HPG’ê pîroz dikim û bi vî esasî ez dibêjim serkeftin. Di vê xalê de gelê Kurd û ya tevgera azadî ya misoger kirina vî ye. Ev jî êdî esas e. Ez bi hêviyên rojên azad bi RÊBER APO re azadiya xwe pêkanînê dixwazim û bi vê minasebetê bang dikim li tevahî ciwanên Kurd, di serî de keçên Kurd ê ciwan yên di nava YJA Star de, di nava yekîneyên YJA Star de hîn bêhtir cihê xwe bigirin û bi vî esasî têkoşînê bilind bikin.
- Ayrıntılar