Dema ku rojekê me amadekariyên kar û xebatên baxçe dikir, ji nişkê ve xeber hat û gotin xwe amede bikin, emê biçin, karekê me li yekîna Şehîd Devrîm heye. Hetanî (bi qasî 40 kêliyan) em ji noxtê dûr ketin, heval Sozdar (rêveberiya yekîna me) ji min re got, heval tu dizanî emê biçin yekîna Şehîd Devrîm, tu dizanî sedema xwe çi ye? Dema wisa got, texmîna min jî ji bo civînê çûyîna yekînaye Şehîd Devrîm bû, min ev texmîna xwe jêre got, ji min re got, “rast e me ji hevalan re wisa got ku hevalên din jî ji bo hatinê heter nekin. Dema mijar dibe çalakî, hemû heval ji ber ku dibêjin ez jî dixwazim werim û heta hinek heval hene pir heter dikin. Lewma jî min ji hemû hevalan re negot.” Gava ku hevala Sozdar ev mijaranan bi min re parve kir, ji ber ku ev çalakiya min a yekemîn bû, ji kêf û dilgeşiyê min digot qey baskên min ê çêbibin, ez ê bifirim biçim Şemzînan. Ruxmê rêya yekîneya Şehîd Devrîm 8 demjimêr, min nedizanî gavên min çawa têne avîtin. Ji lewre ev çalakiya min a yekem bû û derfetê hêrs û tola di hûndirê xwe de di ser dijmin de min ê vala bikira.
Wê demê koma me heval Şehîd, Botan Elbak, Şehîd Bager Amed, hevala Sarya Firat, hevalê Necmî Çelê, hevala Sozdar Efrîn û ez bûm. Koma me hemû jî pir bi coş û moral bû. Hem ji ber tevlêbûna çalaliyê, hem jî ji ber piştî demekê dirêj şunde me yê hevalên yekîneya Şehîd Devrîm bidîta, hetanî ku em gihiştin yekîneyê me hem slogan diavît û hem jî dimeşiyan. Dilgeşî û xiroşiya hemû hevalan di asta lûtkeyê de bû. Dema em gihiştin cih, me yeko yeko silav da hevalan û rewşa wan pirsî. Rewşa wan pir başbû û moralê wan ji ya me ne kêmtir bû. Roja dîtir hemû hevalan amadekariyên çûyîna çalakiyê qedandibûn, bi tenê li benda xwendina vesazkirina di nava çalakiyê de cihê hevalan bûm. Hema bêje dilê hemû hevalan bi daxwaza di refa êrîşê de cih girtinê ve lê dida. Di babeta çalakiyan de ji ber fikara, bila tiştê tê hevalê/a min bila bê min heval her ji bo refa pêş xwe pêşniyar dikin. Ji ber vê sedemê jî hemû hevalan di ya xwe de heter dikirin. Digotin, divê ez biçim refa pêş, kîn û nefreta xwe di ser de dijmin de vala bikim. Ger tiştek neyînî bibe jî bila were min. Di nava van hest û daxwazan de vesazkirinên hevalan hate xwendin. Bêguman li gorî dilê hemû hevalan nebû. Çalakî bi vesazkirineke berfireh ve tê pêk anîn û bi vî rengî îxtîmala serkeftinê zêdetir dibe. Yên êrîş bikin, ên parastin bikin, amadekirina cebirxane, teqviye, amadekariyên zivirandinê û hwd. di van hemû beşan de pêwîst e heval cihê xwe bigirin ku çalakî rêk û pêk biçe encamê. Welhasil gava ku vesazkirin hate xwendin, hevalên di baskê êrîşê de cih digirtin moral û dilgeşiyeke pir xurt li wan wer bû. Her çi qas hevalên mayî hin xemgînî jiyabin jî di encamê de daxwaza me hemûyan serketina çalakiyê bû. Me jî ev nêzikatî ji xwe re bingeh girt û ketin di nava hewldana kar û xebatên baştir kirinê. Ez ji bo naskirina rê çûm. Min ê piştre heval bianiya û ji ava Hecî Begê derbas bikira. Di vegerê de ez rastî koma êrîşê hatim. Pêwîst bû ev kom berî komên din biçûya û cihê xwe bigirta. Şehîd Devrîm jî di nava komê de bû. Qet ji bîra min naçe Şehîd Devrîm li min pirsî, “heval te rê nas kir, tu yî karibî hevalên din bînî? Min got rast e heval, min nas kir”? got, “baş e, jixwe serkeftina ya me ye û di heman demê de emê vê çalakiyê bi serkeftineke mezin bi ser bixînin” xatir xwestin û çûn.
Ji ber ku kar û xebatên pêwîst dikir hevalan bi moroleke mezin ve bi cih anîn, hem di milê siyasî û hem jî di milê leşkerî de serkeftineke pir baş hate bi dest xistin. Rojeva Tirkiyê di carekê de qulibî û ji bo hevdîtinê çûne li ber lingê Rêbertî. Di milê leşkerî de jî min pir cebirxane li ser dijmin rakir. Belê behda çalakiya Konservê dikim. Di encamê de nêzî 35 leşker hatin kuştin bi qasî 45 leşker jî hatibûn birîndar kirin. Di vê çalakiyê de hevalê Devrîm û Botan Elbak şehîd ketin.
Heval Devrim ji milê xwe birîndar dibe, her çiqas heval jêre dibêjin, tu birîna xwe re eleqedar bibe, bila hevalên teqviye werin te bibin jî heval Devrîm napejirîne, ceka xwe dikre dibêje “ez dikarim li ber xwe bidim û êrîşê berdewam bikim”. Bi vî rengî diçe û şehîd dikeve. Hevalê Botan jî piştî ku çeperekî dijmin diruxîne, bi qehremaniyeke mezin şehîd dikeve.
Cara yekem bû ez tevli çalakiyekê dibûm. Di hûndirê vê demê de min ji her demê zêdetir giyanê hevalatiyê PKK´ê dît û jiyan kir. Her çiqasî min di derbarê bîranînên şer de pir heval guhdar kiribû jî, lê belê yeko yeko jiyan kir birastî jî pir bi wate û cuda bû. Ji lewre mirov ti carî kêliyên jiyaye di asta tê xwestin de ango wan kêlî û dîmenên di mêjî û dil de nikare parve bike. Hîna jî pir hewl didim lê belê bi qasî kum in jiyaye û dijîm nikarim pênase û vebêjim. Weke dawî dikarim vê bibêjim ku ezê bibim şopdarê rêya wan û hemû hevalên şehîd û hevalên me yên li ser xeta partiyê jiyan dikin.
Silav û Rêzên Şoreşgerî
Leyla PENABER
21.4.2013
- Ayrıntılar
Cardin asoya hilata rojê em girtin nava dilê xwe û em birin bihûşta renga reng a lûtkeya çiyayên Kurdistanê.
Sibehê zû me xwe amadekir û em ketin ser rêya diçe Kuro Jehro. Heval Laleşîn, Hewlêr, Azîme, Helbest û ez. Erê îro em ev heval bibûn nobedarê tirêjên roja mizgîniya hemû hêvî û baweriya me...!
Berî roj derbikeve me cihê xwe girtîbû û bi awayek hesret li benda rûyê rojê bûn.
Li her cirkê me li demjimêrê mêzedikir û çavên me li çiyayên Çarçêla bû, ka wê kengî roj hilbibe...!
Êdî dem hatibû, ronahiya li pişt çiya hêdî hêdî şewqa wê zêdetir dibû. Roj diyarbû û êdî hildibû. Rengê xwe yê zer da rûyê me û em bi hev re rûken dil arambûn. Em û roj tam beramberî hevbûn, di navbera me de tu tişt û çiya nebû.
Qey te digot em di nava diyalogê de ne û bi hev re dipeyvin. Roj kêyfxweş û şanazbû, ji ber ku nobedar û şervanên azadiyê yên welatê rojê ji mêj ve benda rûyê wê bûn. Ji ber vê em gelekî bi coşbûn, tîrêjên rojê li dilê me dixwest û bi rojê re hildibû asoyê esmana Ahura Mazda...!
Em pir sivikbûn, baskên dilê me em difirandin û dibir welatê azad, bi xwe bawer û azad dike, dilê min mezin dibe. Giyana min hênaseyek ji baxçeyên xwedawendan dikişîne...!
Dema herî ez xwe bi aram, rihet û şanaz dibînim, bêrî roj hilbibe, dema hildibe û dema diçe ava li lûtkeya çiyayê welatê xwe vê dîmenê temaşe kirine. Ew dem e ku dil jî ji bedena min firbûye û li gel daxwazên xwe dîtwarbûye...!
Silav û Rêzên Şoreşgerî
Ş. Cesur ROBOSKÎ
27.07.06.Kuro Jehro.
ZAP
- Ayrıntılar
Nasnav: Dunya Nehîr
Nav û Paşnav: Fatma Huseyîn
Cih û Dîroka Jidayikbûnê: Heleb/1985
Navê Dayîkê: Mewlûda
Navê Baba: Abdulqadir
Cih û Dîroka Tevlîbûnê: Heleb/2001
Cih û Dîroka Şehadetê: Çirav/Botan/2007 –Gulan
Gerîlla Dunya dema dikeve ser rêya Gabarê wiha dibêje: “Navê min Dunya Nehîr. Di sala 2001’ê de ez tevlî nav Tevgera Azadiya Kurdistan bûm. Ez 4 salan li Zagrosan û salekê jî li Metîna mam. Ez Îsal jî diçim Botan Gabarê. Ji bo çûyîna Bakûr pêşniyara min çêbûn. Daxwaza min ne tenê ji bo şer e, di heman demê de jî bo ez ji şert û mercên ku Rêbertî di nav de û dîsa ji bo ez ji berxwedana gel re bibim bersiv dixwazim rol û wezîfeya dikeve ser mile min pêk bînim. Ji aliyê din ve jî çûyîna Bakûr herdem xeyaleke min bû. Naskirina arazî, erdnîgarî û gelê wê armanca min e. Û li ser vî esasî biryardariyek çêbû. Armanca min a çûyîna Bakûr ji bo vê ye. Ez ji hemû hevalan re serketinê dixwazim.”
RÊHEVALEKÎ GÊRÎLA DUNYA WIHA ÎFADE DIKE:
“Rêheval Dunya li Rojavayê Kurdistanê Efrînê di sala 1985’an de tê dunyayê. Di pêvajoyeke ku xebatên me li wê herêmê pêş ketin ji dayik dibe û lewma eger mirov jêre bêje Keça Şoreşê wê gotineke di cihê xwe de be. Bi partiyê re mezin bû. Bajarê Efrînê, mîna dilekî veşartî yê Kurdistanê ye.
Hevala Dunya pir ciwan bû, jêhatî û zekî bû. Tevî ku temenê wê biçûk bû jî xwedî berpirsiyar bû. Tecrûbeya wê ya jiyanê, ew di nav jiyana gerîlla de berpirsiyar kiribû. Û bi qasî ku berpirsiyartiyên jiyanê bide ser mile xwe jî gihiştibû. Hevala Dunya di nav malbatê de jî xwedî berpirsiyartiyê bû. Ji lewra di nav refên gerilla de jî li tevayî qadên jiyanê bibû xwedî sekneke mezin. Di demeke pir kurt de ji aliyê tevayî hevalên xwe ve pir hat hezkirin, li derdora xwe enerjiyeke pozîtîf belav kir. Ji bo cîhaneke azad ku aştî, wekhevî, hezkirin û edalet lê hakim bibe tevlî PKK’ê bibû. Dunya êdî lêgera edalet û heqîqetê bû. Ji bo azadî û aştî pêş ketiba bi îddîaya bilindkirina têkoşînê wê rêwîtiya xwe berdewam kiriba. Di nav refên gerîllayan de qadeke ku hîn zêdetir bi awayekî aktîf beşdarî têkoşînê bibe pêşniyar kir ku ew der jî Botan bû. Heval Dunya di vê rêwîtiya xwe ya Botanê de tevayî çiyayên Botanê û şiverêyên wê bihost bihost geriya. Çûyîna Bakûrê Kurdistan ji bo Hevala Dunya şadî û kêfxweşiyeke mezin bû. Tevî ku hevaleke ciwan jî bû ji berpirsiyartiya ku girtibû ser milê xwe şûnde neda, bêdudilî tevayî berpirsiyartî bi cih dianîn. Li gorî egera berpirsiyartiyên xwe qet gav şûnde neavêt û bi cesaret meşiya. Hêvî û hesreta azadiyê ji bo tevayî zehmetiyan derbas bike hêzeke mezin dida Heval Dunya.
Heval Dunya bi felsefeya jiyana Rêber Apo re hertim xwe pêş dixist. Ji ber ku dizanîbû ji bo mirov karibe têkoşîna azadiyê hîn bi hêztir pêş bixe divê her kêlî xwe ji nû ve biafirîne û şoreşa zîhnî di xwe de pêş bixe. Bi baweriyeke wiha rêya rast ku rêya azadiyê ye hembêz kir, û tevayî berdêlên xwe gihandina azadiyê dabû ber çavên xwe. Ew heta dawiyê bibû şopdarê rêya ku di jiyana xwe de nîşan kiribû.
Di rojeke ku asîman bi ewere û bahoz bû de, ji dûr ve keştiyek diyar bû ku di bahozên dijwar re derbas bûye, ber bi perava me ve li gel pêlên diherikî ve nêzîk dibû. Weke ku deryayê dike du beş û weke ku ji pevçûnên gelekî xeter direve, bi hemû leza xwe ber bi peravê ve diherikî. Ji xwe werz jî payîz bû. Diyar bû ku keştiyê perava me ji bo xwe weke spartekek didît. Diyar bû ku hatibû perçiqandin. Gelek êşên ku ji ber dijwariya pêlên bê merhemet kişandibû hebûn. Her ku nêzîkî peravê dibû, ew rewşa westiyayî ya keştiyê weke ku diket ferqa dûrketina wan êşan û xwe nû dikir. Rengê keştiyê bi qasî ku nêzî peravê dibû li mirovan hîn germtir dihat. Keştî bi xwe keştiyeke nû bû. Ciwan bû, ne temen mezin bû. Gelo tevî vê jî, ji bo çi ev qasî westiyayî û çilmisîbû? Gelo cihê ku ev keştî jê dihat, gelekî dijwar û jiyan lê zehmet bû? Anjî gelo mirovên li wir, ne dihiştin ku ev keştî li deryayên azad, di nav pêlên weke landikên ku mirovan mest dike de biherike? Tişteke seyr e, di vê werza payîzê de ku hêdî hêdî serma hilma xwe ya ku mirovan dicemidîne dida, bi hatina vê keştiyê re ew hilm guherî. Di damarên mirovan de xwîn bi germî diherikî. Tiştekî din a ecêb jî di dunyayeke wiha bê însaf de navê ajovanê keştiyê ‘DUNYA’ bû. Diyar bû ku tevî her tiştekî hêviya wê bi vê dunyayê hebû. Tevî ku ji vê dunyayê gelekî kişandibû jî. Vê dunyayê gelek tiştên giranbuha jê biribû. Dîsa jî wê digot: “Dibe ku li hin peravên din hêvî hebin. Dibe ku deryayên din hîn azadtir bin.” Ajovanê keştiyê jî weke keştiyê bedew bû. Weke ku hemû xweşikbûnên dunyayê bi xwe re ragirtibû. Weke berfînên ku li hemberî hemû zexta berfa tund û hişk çawa bedewiya xwe parastibe, Dunyayê jî tevî dijwariya dunyaya rastî, ji bedewî û ciwaniya xwe tiştek wenda nekiribû. Tevî hemû êşan jî çawa hîn jî ev bedewî ew qasî zindî bû? Gelo ji ber hatina perava me bû?
Dema ku Dunya ji keştiya xwe ya ciwan daket weke xwedawendayekê mexrûr û bi rûmêt li derûdora xwe şewqek belav kir. Yekser tîrêjên xwe li perava me ya ku Dunya xerîbê wê ye de belav kir. Rast e, Dunya bi keştiya xwe, ji pêlên dijwar xwe spartibû peravên me. Lê weke dibêjin her cihek li gorî xwe xwedî taybetiyên xwe û êşên xwe ye. Dîsa jî tenê tişta ku Dunya dixwest ev bû ku dunyayeke bê pêlên dijwar û karibe li wir bibe ya xwe bû. Ev jî diyar e ku li perava me dîtibû. Di jiyana xwe ya zêde nedirêj de ku tevî wê gelek tişt têde dagirtî jî bûn, dixwest xwe bibîne. Lê, tiştek ecêb bû ku di vê mirovê de tiştekî ji min ne xerîb hebû. Weke ku me hevdu bi dehan salan nas dikir. Weke ku li gel min parçeyekî wê, li gel wê jî parçeyekî min hebû. Gelo ev çi bû? Di rastiyê de min û wê qet hev du ne dîtibû. Cara yekem me li vê peravê hev du dîtibû. Lê, tiştên ku em nêzî hev du dikirin hebûn. Ji xwe dema ku ji keştiyê daket, destpêkê çavên me li hev rast hatin. Di wê li hev rast hatinê de ew germahiya ku li peravê belav kir, destpêkê li ser min bandor kir. Bi rastî jî ew mexrûriya wê û ew sekna wê ya ku weke bibêje “Ey Dunyaya bêînsaf! Her çi qasî tu dijwar be jî, her çi qasî tu bê merhemet be jî, ez ê li hemberî te stûyê xwe netewînim. Ez ê jî navê xwe bikim Dunya û li hemberî dijwariya te bibim remza xweşikbûnê. Ez ê biçim pêravên xweşikbûnê û li wir bi mirovên xwediyê vê remzê ne re te ji vê kemîna qirêjiyê rizgar bikim.” Di vê payîzê de ev germahî û mexrûrî di vê perava me de di kêliya destpêkê de xwe gelekî bi bandor diyar kir.
Di sala 2001’ê li herêma Zagrosê di nav xeleka zêrîn de payîz weke havînê xwe da der. Ji bo çibû hûn dizanin? Ji ber ku Dunya ji keştiya xwe daketibû vê xelekê. Ew ajovanê westiyayî; lê ew qasî jî ciwan û bedew di wê payîzê de weke tîrêjên rojê ji keştiya hêvîdar daket perava li ber deryaya rûmetê. Zagros ji bo Dunyayê çawa ku ji gelek zindiyan re bûye binkeya jiyanê, bibû hêvî û xwezî pê anîn. Tişta ku di vê demê de herî ecêb jî ez ji bo wê bibûm hevalekî rê. Ji bo naskirina perava em lê ne, ez bûm rehberek.
Di vê payîza bi bê xiroş(heyecansız) û bi hêvî de weke hemû mirovên xwedî rûmet û bendewarê xwebûnê, bi germahiya ku ji vê keştiyê û ajovana wê ya ciwan û bedew berbelav kiriye, hêviyên di dilan de careke din şîn bû û careke din bi xwe re ji bo bihareke ku bi hêza berfînê wê qeşaya zor û zehmet kun dike, pelên xwe ji tîna rojê re vedike, ew mirov jî bi vê hêzê dilşad bûn. Dunya êdî ji “cîhanê” re bibû spartekeke jiyanê. Bibû hêviya ku bi salane li bendê ye. Hêviya ku bi salan e di kûrahiya dilê xwe de ji xwe re veşartibû. Weke çûkekî di nav qefesekê de hatiye dîlgirtin. Di carekê de bi germahiya Dunyaya bedew ji qefesa zordar fir da û çû. Cîhan êdî bi vê germahiyê ji qerîsekên bêxêr(uğursuz)rizgar dibe. Êdî dil weke çirpîna perikên çûkeke bendewar lêdide. Êdî çavên ku ji dîtina gelek tiştan westiyabûn, bi bedewiya vê Dunyayê gihiştibû çêja dîtinê. Dîtin li gel bibû sedemeke bextewariyê. Êdî dîtin biriqî bû. Êdî çav ji bo wê watedar bû. Çav êdî bêtirs diaxivî. Di çavan de êdî çirûskên hêviyê xuya dikirin.
Dunya şewq bû. Dihat hezkirin. Navenda kişandina cîhanê bû. Bedewiya ku li ser rûyê Dunyayê, bêhempa bû. Ew xwedî îrade bû. Ji bê edaletiyê re stû ne ditewand. Li gel wê bê edaletî û çarenûsa ku ji jina Kurd re rewa dihat dîtin, ne dihat pejirandin. Êdî ji bo wê bê vîn jiyan, bê rûmetî bû. Êdî kesekê/î nikarîbû wê neçarî peravên bê însafên jiyanê bike. Çi dibe bila bibe, wê venegeriyaba peravên ku jê hatiye. Ew bi biryar e ku li vê peravê xeyalên xwe pêk bîne û bijî. Divê kesek nebe asteng, ji bo vê. Ger astengiyek hebe jî wê li hember têbikoşe. Gelekî balkêş bû. Bi taybet di vê perava me de. Heta wê gavê ez bawer nakim ku tiştekî wiha ecêb hatibe jiyan. Ji xwe taybetmendiyeke vê peravê jî ev bû. Ango mirov eger li beramberî hev du ji dil bin, tu sînor nayên naskirin. Ez û Dunya di vê peravê de ji hev dûrketibûn, lê belê em gelekî nêzîkî hevbûn jî. Dibe ku hûn bipirsin ma çawa çêbû? Ma tenê bi nêrînekê ev nêzîkbûn çêbû? Na, bê guman wisa nebû. Ji bo ku ev nêzîkbûn çêbibe, em di pêvajoyên gelekî dijwar re derbas bûn. Ji ezmûnên gelekî giran ên vê peravê û mirovên vê peravê re derbas bûn. Gelek êşên giran hatin jiyan di vê perava hîlalî de. Di kûraniyên Zagrosan de gelek serpêhatiyên giran, lê ew qasî jî watedar hatin jiyan. Dibe ku Dunyaya ciwan û bedew ji peravên ku jê hatiye girantir bi pêlên dijwar re rû bi rû bû. Keştiya lêgerînerê dahatûyeke aram bû, di nav pêlên dijwar û xeteriyên gelekî metirsîdar re rû bi rû ma. Em di nav bahozên ku di demsala payîzê de mirovan hişk dikin, bê ruh dihêlin, xwîna di nav damaran de diqerisînin de man û bi berxwedana li hember vê bi bahoza bêxêr, ev nêzîkbûn çêbû.”
Piştî ku dema min şahadeta keça bedew bihisît, min bi xwe qet bawernekir û nedixwest bawer jî bikim. Ji ber ku hîna pir tiştên ku keça bedew û ciwan jiyan bike û bi wê coş û xiroşa xwe hevalên li derdora xwe bi ezbûnên xwe yên ku di warên Gulbihar û Sorxwîna de girtî, bi wan re parve bike hebûn.
Ji bona ku ez bikaribim bibim rêhevaleke wê keça bedew û ciwan, divê hertim di nava hewlidanekê bê hempa de bim ku bibim şopdarê rêya hevala xwe ya hêja û bedew. Ji ber ku hevalên me yên şehîd hertim rêya me ronî dikin û mîrasên pir bi nirx û wadetar ji me re hiştine ku em têkoşîna xwe bigîhînîn lûtkeyên herî bilind.
- Ayrıntılar
Şehîd Çekdar, navê malê Îdrîs Ferecî, li rojhilatê Kurdistanê li bajarê Mêrîvan, li herêma Komasî çavê xwe li jiyanê vedike. Di sala 1989’ an de ji dayîkbûye, di malbatekî feodal û dîndar de mezin bûye. Navê bav Îbrahîm, navê dayîkê Stara. Bab û dayîk heval Çekdar, her du jî hacîbûn. Rewşa malbata wana di milê aborî de gelek baş bû, di malê de sê birane. Heval Çekdar 12 salan dibistan xwendiye.
Bajarê Mêrîvan diwarê jeo stratejîk de, xwedan xwişkbûn û zengîni ye. Di dîrok de her dem bûye mêvandarê şerê Îran û Osmaniyan. Ji ber deştbûna vî bûyerê û di warê av de xwedan golê mezin bi mesafeta (dirêjî li kîlomître- perî 3-5 kîlomître) herdem ji bona janên şer û bazirganiyê bûye, dika bazirganî di navbera Îran û Îraq de.
Bajarê Mêrîvan bi çiyayên Şaho û Kosalan wekî berdewamiya çiyayê Zagrosan e. bi herikîna ava Sîrwan vê xweşikbûnê dixe asta herî jor. Di warê din de herdem ji bona Erdelanên (Xanedan) Mebaban bûye qeleya berxwedanê. Ev wekî kevneşopiya parastina çanda xwe herdem di navber xwedaniyek bûye û herdem di warê împiratoriya derdor hatiye tepisandin .
Merîvan bi xweşikibûn û bedewiya hava her çar demsal jiyan dike ve di navber çiyayan hatiye dorpêçkirinê, gelê vê herêma bi zaravayê Soranî ve Hewramî daxivin. Baweriya gelê vê herêmê ola îsalmî û di nav de terîqeta neqşbendî ve qedirî û perist ku ji felsefeya Zerdeşt (EHRAMAZDA) xwediyê başî digire. Ev parastina civak di çiyayên Bîlen bi xwe re afirand.
Di herêma Kîmasî tesîra çanda baweriya ola îslam û fedaî di asta herî jor tê jiyankirin. Sîstema yan jî serdestiya zilam li ser civak û malbat tê ferzkirin. Ne li ser sîstema eşîre û teyfe re dimeşe. Malbat di vê herêmê de wekî saziya dewlet xwedan rol e û di pêkanîna zîhniyeta desthilatdaran û feodaliya herî hişk, tê jiyankirin. Heval Çekdar di vê herêmê de çavê xwe li jiyanê vekiri.
Hevaltî weke herikandina ava zelal ku herdem li pey rastî û ji bona gîştina hedefa xwe lêpirsîna şervantiya heqîqetê ya Serokatiyê ye.
Ev herikandin wekî giştina hedefa xwe herdem di nav lêpirsîna ku azadî çi ye? Ev lêpirsîn encama hedefa giştina rastiya jiyanê bi wateye watedan di cewherê xwe de fedaiyetiye, yan jî xeta qehremaniya Çekdaran û tevahî hevalên şehîdin. Wekî Serokatî dibêje “ azadî bi xwe destxistine van hevalên şehîd bi ruhê qehremanî û berdewamkirina di xeta Azadî deye”, berhema Kurdistanê ji nûve afirandin û dayîn jiyankirin e.
Min hevalê Çekdar di zarokatiyê de naskir. Hevalek bi aqil û jêhatî bû, herdem di nav hevalên xwe yên zarokatiyê de di warê aqil û zekaya pratîkî de herdem pêşeng û mînak bû. koma me hebû, di nav komê de herdem xwedan rol û pêşeng bû, bi cesaret û wêrekiya xwe dihat naskirin, berpirsyariya koma me di desta wî debû û rola Rêberî ji bona me dileyîst.
Tê bîra min ku gelek caran ji bona parastina hevalên xwe dikete nav liv û tevgerê. Ger ku encam negirtiba di warê wijdan de nerehet bû. Herdem milê zarokên bê hêz digirt û ji wan re dibû hêz. Di dibistanê de, di warê werzîşê û xebatên ku dihat lidarxistin di asta jor de tevdigerî. Ji xwendinê zêde heznedikir û gelek caran di dersan de dibistan ber dida, di nav lêgerîn û lêpirsîna ku êdî dibistan berde ku êdî dibistan têriya wî nedikir.
Ev lêgerîn bi xwe re serhildêrî li hemberî malbat û eşîr re dixist di nava şerekî de, ji bo ku ev rêbazê jiyanê têrê wî nedikir. Ev lêgerîn zêde bi zanebûn nebû, lê belê herdem di nav lêgerîna rêbaza heqîqetê de bû.
Tê bîra min ku me ji bona gerê em ji bajarê derketi, wê demê min ferqkirî ku çend roje ku pir bi moral û kêfxweşe. Min vê rojê ji wana re got ku pêwîst sebeba vê keyfxweşiyê bipirsim. Di bersivdanê de…….tevlîbûna nava refên gerila de. sebeba tevlîbûna min dikarim bibêjim ku heval Çekdar e. Me sê kesan biryara tevlîbûnê da, sebeba vê tevlîbûnê hevalê Çekdar bû. Di sala 2006’an de tevlîbûna nav refên gerila çêbû. Perwerdeya şervanê nû me bi hev re derbas kir. Dikarim wiha bibêjim ku di rastiya rêxistin de eger ku kêm jî be, di demek kurt de heval Çekdar di kesayetiya xwe de guhertin dabû çêkirin. Hem girêdaniya wî bi Rêbertî û hevalan dihat dîtin. Di warê kar û xebatên piratîk de herdem xwe dida pêş û xwe xwedan erk didî. Piştî veqetîna şervanên nû derbasî Xakûrkê bû, piştî piratîka Xakûrkê derbasî Akademiya Mahsum Korkmaz bû, pişt re derbasî saheya Garzanê bû, di sala 2012’ an de di dawiya Biharê de şehîd ket.
Birastî bîranîna heval Çekdar, hem kenê wî, kelecana wî jiyanê û tevlîbûna wî di kar û xebatê de herdem di mirov de keyfxweşî dida jiyankirin ku bi hevalên wek hevalê Çekdar re jiyan kiriye, hem di rêbazê wiya jiyanê û sekna bi heybet, ve xwedan cesaret û fedakartiyê ye.
Hevaltî nûnertiya rastiya jiyanê ye. Serxistina henaseya rastiya heqîqeta ferd di nav civakê de ye, hevaltî di esla xwede rastiya bersiva şifreya gerdûnê bi xweye û di eynî demê de asta dûzeya fedayîtiye.
Helbirîn di wateya xwe de biriqîna hevaltiya rast ku di cewherê xwe de azadiye. Asta hevalên şehîd herdem wek çirayek ronî herdem riya giştina azadî ronî dike û xeta berxwedanî ji me re diyar dike.
Silav û Rêzên Şoreşgerî
Hewraman
2012- 12- 12
- Ayrıntılar
Di heman demê de em tevgereke ji sifrê destpêkiriye û pêşketiye ne. Şoreşa me bi şerê berxwedanê pêşketiye, şoreşeke tekoşîna wê ya berxwedanê heye. Bi giştî şoreşeke ji bo mêtingeriya kuştinê bide sekinandin, civaka hatiye tune hesibandin û înkarkirin, ava bike û azadiya wê bi dest bixîne. Ji lewra tekoşîneke dijwar e. Tekoşîneke mirovatiyê ye. Tekoşîneke hebûn û azadiyê ye. Ji vî alî de tevgereke şoreşe ya ji sifrê destpêkiriye û bi gavên cûr be cûr pêşketiye. Weke mînak zayina ji sifrê ya Rêbertiyekê heye. Avakirina xeta polîtîk, bername ya teorîk heye. Teoriya şoreşgerî, teoriya şoreşê, afirandina bernameya şoreşê, derxistina holê ya îdeolojiya wê, felsefe ya wê heye. Cardin weke mînak partîbûyîna vê xetê, afirandina qodroyên mîlîtan ê pêşeng ku vê xetê derbasî jiyanê bikin û rêxistina pêşeng a ji van qadroyan pêk tê, avakirina rêxistina partiyê. Cardin pîvanên berxwedanê ya xeta siyasî, îdeolojîk a vê xetê heye. Ev hemû qonaxên pêşketinê yên cûda yê vê tekoşînê îfade dike. Ev tevgera berxwedanê ya Rêbertiyê, ku li dijî komkujiyê tekoşîna hebûn û azadiyê ye, qonaxên cûda yên pêşketina vê tevgerê dide me. Di pêşketina van qonaxan de bûyerên diyarker hene. Kesayetên nûneriya van qonaxan dikin hene. Kesayet û bûyerên mohra xwe li pêşketinên van qonaxên bingehîn ên şoreşgerî xistine hene. Ev taybetmendî û pîvanê van qonaxan derdixîne holê. Ji xwe em zayîna Rêbertiyê dizanin. Em tevgereke ku Rêber Apo ji sifrê destpêkiriye û pêşxisti ye ne. Diyarbûyina xeta bîrdozî û siyasî, veguherandina wê ya partiyê de roleke diyarker, ya kesayeta Heqî Qarer heye. Rêber Apo ev got, “ PKK tevgereke ji bo bîranîna Heqî Qarer hatiye rêxistin kirin”. Got, ji bo bîranîna Heqî Qarer partîbûyîn. Partî ji ber vê dibe partiya şehîdan. Dibe partîbûyina bîranînekê. Weke mînak, xeta îdeolojîk, siyasî ya vê partiyê îfade dike, xeta berxwedanê ji ku hat? Ji girtîgehan derket. Li dijî rejîma leşkerî ya faşîst a 12’ê îlonê tekoşîna berxwedanê ya li girtîgeha Amedê ev xeta berxwedanê dide. Kî nûneriya vê dike; Mazlûm Dogan, Mehmet Xeyrî Durmuş, Kemal Pîr û hevalê din ê şehît ketine. Van a nûneriya xeta berxwedanê kirin. Çi derxistin holê? Bi dil û meji yê xwe li dijî her cûre, zilm, înkar û faşîzmê li berxwedan û nîşan dan ku hêza binxistina wê heye û ev mumkun e. Xeta berxwedanê ya fedaî afirandin. Xeta berxwedanê ya girtîgehê, xeta berxwedana fedaî bû û ev derxist holê; ev xeta Rêbertiyê û tevgera partîyê ya ev derbasî pratîkê kir, tenê bi xeta berxwedanê ya fedaî mirov dikare derbasî jiyanê bike. Ev xeta berxwedanê ya fedaî bi 15’ê Tebaxa 1984’an li çiyê veguherandina gerîla heye. Anîna xeta berxwedanê ya gerîla, gihandina taktîkekê, yanî gihandina xeteke çalakiyê heye. Kî nûneriya vê dike? Kesayeta Mahsûn KORKMAZ nûneriya vê dike. Rêxistinkirina gerîla ya ji 1980 û şûn ve, ji 1983 û şûn ve jî bi gavên pratîk pêşxistina wê de, amadekirin û pêkanîna tevgera şoreşgerî ya 15’ê Tebaxa 1984’an û di berdewam kirina wê de li herî pêş xeta mîlîtan û fermandar Rêheval Egîd nûneriya wê kir. Ji lewra xeta gerîla afirand. Heyameke nû derxist holê. Ev heyam ku dema gerîla bûyinê, di tekoşîna gerîla de tekoşîna partîbûyinê, Rêber Apo ji bo vê got: Di rizgariya netewî de partîbûyin. Ji lewra hemû pîvan û taybetmendiya gerîla kesayeta Egît diyar kir. Gerîla jî çawa ku partî ji bo bîranîna Heqî Qarer hate rêxistin kirin, gerîla jî ji bo bîranîna Mahsûm Korkmaz hate rêxistin kirin. Rêber Apo di kongreya 3. de damezrandin û meşandina artêşa gerîla weke rêxistinkirina bîranîna Mahsûn Korkmaz bi nav kir û hate rêxistin kirin û heta roja me bu saziyeke bingehîn, rêxistineke bingehîn a tekoşîna berxwedanê dimeşîne. Veguherî artêşeke gerîla. Hemû pîvan û taybetmendiyê xeta tekoşînê ya vê artêşê kesayat a Mahsûn Korkmaz nûnerî jê re kir. Afirandina heyameke wisa, pîvan û taybetmendî dana wê, di asta yekemîn de pêşengî jêre dikir. Di şoreşa me ya berxwedanê, di şoreşa me ya azadiyê de cihê wî, rola wî ev e. Dayina taybetmendî û pîvanê ya ji bo pêvajoya berxwedaneke bi vî rengî, ji ber fermandarekî pêşeng bû.
Di vê mijarê de nîqaş û nîrxandinên girîng hate kirin. Herî zêde jî Rêber Apo kir. Pişt re jî tevgera gerîla, di dibistanê gerîla de van nîqaşên bingehîn dikin. Çima dike? Xeta fermandar a gerîla çiye, nûneriya fermandar û şervan bi pîvanê xwe çawa ye, ji bo van eşkere bike. Ji lewra li gorî vê xetê gerîla pêşxistin, hemû hêzê gerîla li gorî pêwistiyê vê xetê perwerdekirin û rêxistin kirinê ev tê kirin. Ji aliyê din ji xwe hin nêzîkatiyên şaş ê li ser vê xetê tê ferzkirin hene. Bê îddîa, bê vîn, paş de dixîne, pasîfîze dike, bi van nêzîkatiyên çetetiyê dike, ji xetê qut dike, ji lewra xetên, pîvanên fermandar û şervan ji rê derdixîne hene. Ev jî weke nêzîkatiya çeteyên çaran, nizanim weke çeteyên gelek cûda yên çeteyên hevkar derketin holê. Niha li gel van xetan ve xeta rast a gerîla, fermandariyê van xetan temsîl dikin û fermandariyê ji bo gerîla di xeta Apocîtiyê de veguherînin, û ji xwe ji bo van nêzîkatiyan ji hev cûda bikin û muqayese bikin ev nîqaş hatin kirin. Xeta fermandariyê ya Rêheval Mahsun Korkmaz nûneriya wê dikir, herdem hate nîrxandin. Rêber Apo ev got “ew kesayeta xeta îdeolojî û polîtîk ya partiya me di xeta leşkerî de temsîl dikir, yê ew derbasî pratîkê kir, yên pîvan û taybetmendiyê wê jiyandikir, dida jiyankirin, ji lewra kesayetê nûneriya pîvanên gerîla dikir û ew kesayeta pîvanên pêşeng ê gerîla temsîl dikir bû. Pîvanên fermandar, taybetmendiyê fermandar ê Rêheval Mahsun Korkmaz wisa derket holê. Bi rastî jî pîvanên mîlîtanên partiyê bê kêmasî di kesayet a xwe de temsîl dikir. Taybetmendiya wî yên pir bi nîrx hebûn. Di aliyê fîzîkî de hezekî wî ya mezin nebû. Aliyê wî yê ji herkesî hêztir, aliyê wî yê fizîkî an jî derfetên wî yê maddî ne mijara gotinê bû. Lê di wî laşê wî yê biçûk de dilekî pir mezin hebû. Cardin di mejiyê wî de vîn û baweriyeke bêhempa dihewand. Mejî û dilê xwe ji bo gelê kurd, mirovên kurd, azadiyê Kurdistanê ve girêda bû û bi wan re bibû yek, di vê wateyê de rastiyeke wî ya kesayeta xwe bi gel û welat kiribû yek. Di vê astê de bi rastî jî kesayeteke pir rêzdar, pir dilniz bû. Pir durust û dilsoz bû. Têkiliyê wî yê bi mirovan re pir bi pîvan û haydar bû. Pir perwerde dikir, rê nîşan dida. Him difikirî, him afirîner bû him jî pêk dianî. Di kesayeta Egîd de di pîvanên wî yê fermandariyê de peyvên vala nebû. Ji bo çep û rastê ferman dayîn nebû. Karekî ku wî nikarî bû bikira ji tu kesî re nedigot bike. Tiştê pêwîst be bê kirin, biryar digirt û ji bo li gorî pêwistiyê wê pêk were, berî hemû kesî li herî pêş tevlî dibû. Him bi xwe kiriye, him jî ji bo kesên din wezîfeyê xwe pêk bîne alîkarî dida, piştgirî dida. Fermandariya wî wisa bû. Egît di fermandariya xwe de him fermandarî him jî şervantî dikir. Bi qasî her şervanî şervanê çalakî û jiyana gerîla bû. Lê ji herkesî zêdetir jî ji bo herkesê di yekîneyê de kesên vî karî bike alîkarî dikir, piştgirî dida, hêz dida, rêxistin dikir, pêşengtî dikir. Di fermandariya wî de wisa kedeke mezin hebû, hewlidan hebû, pêşengtî hebû. Karê giran digirt ser xwe. Di hemû jiyana xwe de wisa bû. Him şervantî kir, him jî fermandarî. Ji lewra him bû nefer, him jî pêşeng. Him bû mîlîtanê partiyê him jî fermandarê gerîla. Vana hemû di kesayetekê de bi awayekî xurt gihand hev dû. Van hemû pîvan û taybetmendiya, di nava tekoşîna pratîk de xwe perwerde kir û bi gelek aliyan, xwe pêş xist. Li ser vê bingehê girêdana wî bi welat ve pir xurt bû, girêdana wî ya gel pir xurt bû. Baweriya wî ya azadî û demokrasiyê pir xurt bû. Girêdana wî ya van taybetmendiyan hemû temsîl dike, ji rastiya Serokatiyê re, girêdana wî ya xeta Rêbertiyê pir xurt bû. Kesayeta wî bi wan taybetmendiyan hemûyan hatibû hûnandin, xwe bi wan re kiribû yek. Ji bilî wan kesayeteke wî nemabû. Bi xeta Rêbertiyê, bi rastiya gel, bi rastiya welat, armanca azadî û demokrasiyê bi hişmendî, nêzîkatî di ruh û dilê kesayeta Egît ve bibû yek. Ji lewra her tişt bi hundirê wî dihat, ji dil dikir. Her gotinê xwe jê bawer dikir û digot, her karî jê bawer dikir û pêk dianî, bi xwestek dikir, difikirî û dikir. Ji lewra gotinê herî xweş digot. Biryara herî rast dida. Xebata herî bi bandor, herî serkeftî dikir. Her cîhê diçû serkeftin bidest dixist. Li her cîhê lê bû gotina wî dihat guhdarkirin. Dihat hezkirin. Ew wisa ne fermandarekî biraye, hatibû wezîfedar kirin. Bi ked a xwe, bi pêşengtiya xwe, bi xwezayî ji hêla yên gel wî dihat hilbijartin, fermandarekî dihat pejirandin. Rêbereke xwezayî bû, fermandarekî xwezayî bû. Mîsoger pîvanên wî yê fermandariyê wisa bû. Pîvanê vî fermandariyê li Kurdistanê afirand. Fermandarbûyîna xeta Rêbertiyê vê pêwîst dibîne. Van hemû pîvan û taybetmendiyê vê fermandariyê kesayea Mahsun Korkmaz derxist holê û danî pêşiya ciwanê kurd. Danî pêşiya gerîla yê kurd. Bû fermandarê damezrîner ê gerîla yê kurd. Heta niha hemû tevgera gerîla, di fermandariya Mahsun Korkmaz, ji bo bîranîna wî di xeta wî rêxistin dibe, dimeşe, tekoşîn dide, heta roja me ya îro di xeta nebinkeftinê de li berxwedide û bûye tevgereke gerîla ya bûye mîsogeriya serfiraziyê. Wê bi vî rengî jî berdewam bike.
Hevalê Egîd bêberjewendî, bêhesabên şexsî bi giştî ji bo jiyana demokratîk û azad a gelê kurd, ji bo azadkirina Kurdistanê li ser esasê xwe dayinê tevlîbû. Bi wêrekî û fedakariyeke mezin tevlîbû. Ji destpêka tevlêbûnê û şûn ve di nava tekoşîna herî hişk û dijwar cih girt. Her dem di nava refê pêşî de cîhê xwe girt, di nava şer debû. Bi karê herî zehmet ê şoreşê ve mijûl bû. Bi karê wêrekî û fedakarî bixwest re mijûl dibû. Li Êlihê ev kir, li Sêwrekê ev kir. Li Lubnan û Fîlîstînê wisa xebitî, xwe amadekir. Cardin li herêma Êlihê ji bo amadekirina gerîla rol a xwe lîst, piştre di 82-83’ande ji bo amadekirinên pratîk ên gerîla, bi helavê Mehmet Karasungur ve pêşengtî kir. Xebatê amadekariyê meşand. Çalakiya Dihê (Erûh) ya pengava 15’ê Tebaxa 1984’ande hate li darxistin, fermandariya wê kir. Her dem di xeta gerîla de bû, di xeta berxwedanê de bû. Di xeta aktîf a xeta tekoşînê de bû. Vê gihand gerîlabûyinê, ji bo avêtina gule ya destpêkê pêşekngtî kir. Bû fermandarê gule ya destpêkê avêt. Piştre jî ji bo li dijî hemû êrîşên şerê taybet ê faşîst û paşverû ji bo gerîla berdewam bike israr kir, pêşengtî kir. Li dijî hemû lawazî û kêmasî ji bo xeta gerîla berdewam bike, were rêxistinkirin, heta dawî bi israr bû, bi rik bû, berxwedêr bû. Di 84’an, 85’an û heta Newroza 86’an wisa meşiya. Di Newroza 1986’ande pêşengtiya berxwedanê kir û cardin di pêvajoya pîrozbahiyên Newrozê de di pevçûneke ketê de di 28’ê Adara 1986’ande li Gabarê şehîd ket. Heta wê demê herdem bi lehengî tevlî tekoşînê bû, bi lehengî meşiya, bi lehengî şer kir û şehîd ket. Ji lewra tevgera me vê rojê weke qehremaniya netewî pejirand, bi nav kir. Gelê kurd jî vê wisa dipejirîne. Navbera 21’ê Adarê û 28’ê Adarê weke hefteya qehremaniya netewî pejirand. Hefteya di navbera şahadeta Mazlûm Dogan heta şahadeta Mahsûn Korkmaz de weke pêvajoya qehremaniya netewî binav kir. Rêber Apo, Hevalê Egîd weke remza (sembol) lehengiya netewî binav kir. Çima weke remza lehengiya netewî binav kir? Ji ber ku li dijî rejîma faşîst a leşkerî dema li ser bingehê berxwedana gerîla weke dema lehengiya netewî binav kir. Got ev dema lehengiya gel e. Di dîroka hemû gelan de heyamên dîrokî hene. Çine van heyamên lehengiyê? Di heyameke tarîtî herî zêdeye, ronahiya serkeftin û serfiraziyê herî kêm tê dîtin, dema zilm herî tariye, zext, tirs, xof, bêvînî, bêîddîabûn herî zêde tê jiyîn, heyameke ku mirovên civakê nikarin xwe azad temsîl bikin û bijîn, berovajî vê li dijî van hemûyan heyameke tekoşînê ya gel xwe azad, demokratîk temsîl bike, bi vîna xwe jiyan bikeye. Gel bi van hene. Ji xwe wisa dibin gel. Di demên wisa de, gelên di bin zextê de karibin pêngavên pêşketinên berxwedanê bikin pêşdikevin. Dibin gel. Lê ev ji xwe wisa bi pîvanên asayî nabe. Bi pîvanên asayî nabe. Wêrekiyeke mezin dixwaze, fedakarî dixwaze. Vaye ji van heyaman re dibêjin heyamên lehengtiyê. Weke ku van lehengan gelan diafirînin. Helbet lehengan jî gel diafirînin. Ji nav a xwe derdixînin. Vaye 12’ê îlonê di heyama di bin derbeya leşkerî ya faşîst de dema xwe ya herî tarî jiyandike. Zilma di girtîgeha Amedê tê zanîn. Zilma li derve tê zanîn. Cuntaya di pêşengtiya Kenan Evren de li Kurdistanê çiqas komkujiyên qirêj kirine bîlançoya wê hîn jî nayê eşkerekirin. Dewlet ji vê ditirse. Wê ev ruyê dewletê yê qirêj derkeve holê û dewleteke çiqas zalime, dewleteke reşkujer e wê were dîtin. Ji ber wê niha dernaxînin holê. Vaye heyameke wisa bû. Mirov di nava tirsê de bûn. Gel hatibû tepisandin. Rêxistin hatibûn belavkirin, xistibûn girtîgeha û li wir li ser wan îtirafkarî dihat ferzkirin, bi îşkenca dixwestin teslîm bigrin û dixwestin tune bikin. Li der ve zilma leşkerî, zilma polîsan di asta herî jor bû û gel xistibûn bi zexteke ku êdî hêza xwe ya berxwedanê wunda kiribû. Li ser civakê ev ferz kiribûn, dixwestin van bi wan bidin kirin. Pêngava 15’ê Tebaxê li dijî vê pêşket. Destpêkê berxwedana girtîgehê ya mezin pêşket, bi vê serkeftineke mezin a îdeolojik hate bidestxistin. Lê ya serkeftina îdeolojîk ya leşkerî û siyasî temsîl dikir pêngava 15’ê Tebaxê bû. Tekoşîna li ser bingehê pêngava 15’ê Tebaxê pêşket vaye li dijî heyama herî tarî ya dîrokê, bû heyama lehengiyê ya gel. Heyama lehengiyê ya gelê kurd, heyama berxwedanê ya li dijî rejima leşkerî ya faşîst a 12’ê îlonê ye. Di vê berxwedanê de 15’ê Tebaxê bi pêngava xwe ya şoreşgerî tê temsîl kirin. Ev pengav, pengava lehengiya netewî ya gelê kurd e. Pêşengê, nûnerê vê pengavê jî Rêheval Mahsun Korkmaz e. Ji lewra ev dibe remza pêngava lehengiyê. Yên vê pengava lehengiyê temsîl dike, hemû şehîd li pey şopa wî dimeşin, dibin fermandariya wî de meşiyan û şehîd ketin, dibin fermandarê wê yê mezin. Rêber Apo ji vê re got, “şehîdên şehîda”. Ji lewra ev şehîdên heyama lehengiyê di kesayet a xwe de temsîl dike, ji bo vê bû lehengê netewî. Lehengiya netewî bi wêrekî û fedakariyeke mezin a tu kesî di wê astê de bi wêrekî û fedakarî, bi serfirazî nikarîbû bimeşe, di demek wisa de bi pêkanîna vê meşê afirand. Dayina navê lehengê netewî, bi berxwedanî tekoşîn kirin û heta nefesa xwe ya dawî temsîlkirina xeta berxwedaniyê lehengtiya wî ya netewî afirand. Lehengtiya netewî derxist holê, nûnertiya wê kir. Ji lewra rastiyeke derket holê, hate afirandin, destpêkê partiyê, piştre jî gel dayê pejirand. Mafê wî dayê. Bi vî awayî weke lehengê netewî yê gelê kurd di dîrokê de cîhê xwe girt.
- Ayrıntılar
Ew ji mirinê natirsin, bi îradeya xwe ya polayîn destpêka dîrokeke nû ne û di dîroka tejî rezalet û bindestiya Kurdan de rûpelekî nû vediken. Canê şirîn dibexişînin, lê radestiyê napejirînin. Ew ne heqareta hakim û generalên sitemkar û ne jî serdestiya ala sîstema serdest û şovenîst dipejirînin.
Lewra ew bi dengekî bilind qêriyan: “BERXWEDAN JIYAN E”.
Di girtîgeha Amedê de êşkenceyên giran, sivkatiya bi netewe û dîroka Kurdan, lêdan û bê edaletî tev bûn yek, lê Mazlûm û hevalên xwe li ser doza xwe berdewam û baweriya wan ya bi serkeftinê qet nehat şikandin.
Kurte Jiyana Mazlûm DOGAN
Mazlûm DOGAN di sala 1955’an de li gundê Teman yê girêdayî Depê li wilayeta Elezîzê li Bakûrê Kurdistanê di nava malbateke nîv halxweş de çavên xwe li vê cîhana tijî zilim û neheqî vekir. Ji şeş xwîşik û biran: Arife, Asiya, Nezaket, Fewzî, Mazlûm û Delîl ew zarokê malê yê pêncan e. Navê bavê wî Kazim û di nava xelkê de wek Hosata Kazim mirovekî bi disiplîn û li ser torekirina zarokên malê pir bi îsrar bû ku di civakê de kesên jêhatî bin. Dayika malê Kebîre DOGAN jineke zana û hertim li ser dîroka Kurdistan, serhildana Seyîd Rizayê Dêrsimî û zor û zordariyên ku ji aliyê dewleta Tirkiyê ve rastî gelê Kurd hatine, bi wan re diaxive.
Serdema zarokatiya Mazlûm DOGAN di nava etmosferekî germ û xweş de derbas bû. Ji biçûkatiyê heya temenê ciwaniyê Mazlûm û Delîl zarokên jîr û xwedî hinek taybetmendiyên cuda bûn. Yek bêdeng û mîna navê xwe mazlûm û yê din tev liv û lebat, coş û bizav bû. Delîl rewşa jiyana gundiyan bû.
Mazlûm piştî bi dawî anîna xwendina xwe ya destpêk, navîn û amadeyî (lîsê) çû zankoya perwerda mamostatiyê ya bi navê Balikkesîr ê. Pişt re di sala 1974’an de bi pileya herî bilind li zanîngeha Hacettepeyê di beşa aboriyê de hat pejirandin. Ji sala 1976’an û pêde ku hêdî-hêdî agirê şoreşeke nû li Bakûrê Kurdistanê hildibû, bandora xwe ya şiyarkirinê li ser ciwanên Kurd jî çêkir. Ew ref bi ref diçûne nava şoreşgerên Apo’cî. Di dawiya sala 1976’an de Mazlûm DOGAN xwendin terikand û di nava koma yekê ya endamên damezrînerên PKK´ê de cih girt. Di destpêka karê xwe yê di nava partiyê de jî, Mazlûm bê rawestan dixwend û dixebitî.
Mazlûm çendî ku pir ciwan bû jî, lê bi kesayet, zanabûn û xebata xwe ya bêhempa bala hemû rêhevalên xwe dikşînê ser xwe. Mazlûm di heman demê de, ji aliyê gel ve jî pir tê hezkirin. Cihê ku Mazlûm lê kar û xebat bikirbûya, li wir aliyên dijber nediman û ji wir direviyan. Mazlûm hemû derên ku diçûyê vedikir û dost û heval qezenç dikirin.
Apociyan ji destpêka xebata xwe de bala hemû aliyan kişandin û derdorên dijber û dewleta faşîst dest bi plan û êrîşan kir. Di aliyekî de grupên çep û nîjadperest û di aliyê din de jî xayînên Kurd êrîşî ciwanên Apocî dikirin. Şehadeta rêheval Hakî jî encama vê yekê bû. Jixwe dewlet jî destgirtî ranediwestiya. Her tim dixwest ku vê tevgera ciwan ji holê rake.
Derbeya Leşkerî û Şehadet
Sîstema serdest li Bakûrê Kurdistanê sîstemeke sîtemkar û hebûna Kurd û Kurdistanê jî, di manîfestoya wan a şovînîstî de qedexe û xwedî derketina ji mafên netewî heya roja îro hê jî gunehekî mezin tê hesibandin. Ji wan re jin û mêr, keç û xort û hemû azadîxwaz dijminên komara Tirkiyê ne.
Di sala 1980’an de Kenan Evren bi derbeyeke leşkerî desthilatdariya Tirkiyê xiste destê xwe û li Kurdistanê rewşa awarte welat ber bi wêraniyê û Kurdistan jî kirin girtîgehek mezin. Bi sed hezaran şoreşgerên Tirk û Kurd ji tirkiyê derketin derve û bi sedhezaran jî ketin zindanên faşîstan, bi êşkence û hemû curên nêzikatî û kiryarên ku rûmeta mirovan dişkînê re rû bi rû man.
Êşkencekaran hemû rê û rêbazên derveyî exlaq û dûrî pîvanên mirovahiyê li hemberî şoreşgeran bi kar dianîn. Ew ji rûmeta wan dixistin, ji mirovahiyê qutdikirin û jiyan li wan dikirin dojeh.
Di aliyê din de, bi taybetî li ser şoreşgerên PKK’ê hemû cûreyên êşkenceyê bi kar dianîn û teslîmiyet li wan dihat ferzkirin. Helbet şoreşgerên PKK’ê mirovên bilind û şanaz in û bi êşkenceyan teslîm nayên girtin. Li aliyê din jî, hin kesayetên lewaz û pûç teslîmbûn, ketin rewşa xiyanetê û rêhevalên xwe firotin. Dewletê dixwest ku hemû girtiyên PKK bi êşkence û hin sozan bixapînin û teslîm bigrin û berxwedaniya wan bişkînin. Li hemberî êşkence û ferzkirina teslîmiyetê rêhevalên me yên qehreman dest bi çalakiyan kirin.
Helwesta şorşegerên PKK’ê di dadgehan û li hemberî hakiman pir bi wate bû û di tevayî cîhanê de deng vedida. Êdî li cihê ku hakimê dadgehê hevalan bidarizînê, hevalan ew dadrezandin. Parêzname û goftûgoyên di navbera heval û dadgeran de vê yekê bi eşkere radixe ber çavan.
21’ê Adara sala 1982’an Mazlûm DOGAN li girtîgeha leşkeriya Amedê bi sê darikên şixatê(kibrît) cejna netewî ya Newrozê pîroz kir û ji bo protestokirina cinayetên bê sinor û bilindkirina dengê azadîxwazên Kurd dawî li jiyana xwe anî. Pişt re jî, di 18’ê Gulana sala 1982’an de Eşref ANYÎK, Ferhat KURTAY, Necmî ONER û Mahmut ZENGÎN bi armanceke wiha canê xwe dan ber agir. Êdî ji wê û şûnda di 14’ê Tîrmeha sala 1982’an de endamên komîta navendiya PKK’ê Kemal PÎR, Xeyrî DURMUŞ, Alî ÇİÇEK û Akif YİLMAZ jî dest bi girava biçîbûnê kirin û yek bi yek tevlî karwanên şehîdên rêya azadiyê bûn.
Jiyana ku wan ji nûve li Kurdistanê afirandin, jiyaneke watedar bû. Xwîna wan vala neçû û serhildanên ku îro li Kurdistana mezin berdewam in, berhemê dilop-dilopên xwîna wan qehremanên me ne. Newroz newroza wan e, PKK, PKK’ya wa ne,
Kurdistan ya wan e, gerîla yên wan in, azadî berhema xwîna wan e.
Îro jî, bi hezaran Mazlûm li çiyayên Kurdistanê li hemberî dewleta faşîst a Tirk şer dike. Bi hezaran Mazlûm li kolanên bajarên Kurdistanê li hemberî dewleta dagirker di nava serhildanê de ne…
Hîn jî banga Mazlûm « Berxwedan Jiyan e » li tevayî Kurdistanê bilind e û gelê Kurd ji berxwedanê jiyanek hemdem û azad afirandin.
Şehîd Namirin
Berxwedan Jiyan e
- Ayrıntılar