Dema tê gotin heftê pûşperê; an jî dema li bîr tînim ji bo min bîranîneke hem bi êş hem jî bi wate derbaz dibe, ji ber ku ev roja şehadeta kulîkeke ji kulîlkên Bidlîsêye. Roja şehadeta fîdaneke ji fidanên azadiyê di çiyan de ye. Roja şehadeta jina ku xwe bi ala azadiyê dixemiland. Lewra ev roj ji bo min roja ku bi giranî ser min de tê, her wiha lewra dixwazim bi boneya rojvegera şehadeta hevala Gulan kêm be jî pêdivî bi dana naskirina kesayetiya wê dibînim.
Nivîsandin û dananaskirina hevala Gulan xwedî girîngiyeke mezine di dîroka tevgera azadiya jin de. Hevala Gulan keça Bidlîsê a ku li bajarên biyanî (Enqerê) mezin bu. Dema ku qala zaroktiya xwe ji bo me dikir, wê demê têgihiştina çawaniya dijraberî û serhildêriya (isyancı) kesayeta wê weke keçeke Kurd ne zehmet bu, her wiha ne zehmet bu em fêm bikin ka çendîn bi wate û bi ked jiyaye rêhevala Gulan. Hevala Gulan zaroka Kurd a li Enqerê di nav malbateke xwedî zîhniyeteke feodal a ku nêzîkatiyên girîngî ne dayîna xwendekariya jin xwe ferz dikir li gel wan, her wiha nêzîkatiyên cûr be cûr raber dike li hember jin, lê belê li rexmî van nêzîkatiyan hemuyan hevala Gulan diçe qeyda xwe ya dibistana seretayî dike di wê temenê xwe yê piçûk de. Ev dihêle ku malbata wê ji mecburî vê rewşê bipejirîne heya ku hevala Gulan dibistana xwe ya seretayî diqedîne. Piştî dibistana seretayî diqede vê care bavê wê hewl dide ku hevala Gulan asteng bike lê belê hevala Gulan dîsa diçe qeyda xwe ya dibistana navîn jî dike û dîsa dihêle malbat têkeve rewşa rastîn ku ew nikarin rêya keça xwe ji bo xwendinê bigrin bi vî awayî. Hevala Gulan dibistanên xwe bi serkeftî derbaz dike, heya ku dibistan lîseyê û zanîngehê dixwîne, ev nêzîkatiya hevala Gulan yek ji mînakên kêm ên welatê me ye bi taybetî di wê qonaxê de. Yanî pir kêm dihate dîtin ku keçek li dij kevneşopiyên civakê rabe û bi dijwarî red bike, lê belê hevala Gulan hîna di temena xwe ya biçuk de vî tiştî dike û hîna di heft saliya xwe gelek tiştên serbixwe dike ku ev jî nîşana kesayeta jin a Bidlîsê raberî me dike, kesayeta serhildêr bi awayekê pir ber bi çav radixe ber çavan.
Di pêvajoya zanîngehê rêxistinê nasdike û ji nêzve baldar dibe bi rêxistinê re heya ku bîryara beşdarbunê dide. Di sala 1992’an de bi komeke ji hevalên xwe berê xwe didin Serhedê bi armanca beşdarbûnê lê bê şans dibin di vê rêwîtiya xwe ji ber ku têne girtin ji aliyê polîsên dewletê ve, di zîndanê de jî ji ber sedema ne buna delîlan ew serbest têne berdan. Piştî serbesta berdana wan; hevala Gulan bi germahiyeke hîna mezin tevlî xebatên ciwanan a zanîngehê dibe. Di 1993’an de dîsa cara duwem tê girtin, di zîndanê de rastê îşkenceyên gelek mezin tê di her du carên hatiye girtin de, lewra vê carê sonda ku nezîvire û çi dibe bila bibe ji bo hatina çiyan bi îsrar dibe. Ji bo xwe bigihîne refên azadiyê gelek bi xiroş bu (heyecan). Beriya şehadeta xwe bi du rojan qala van îşkenceyên ku di zîndanên dijmin de dîtiye kir û rastiya wan raxiste berçavan ji bo ku dixwest me baştir têxe rastiya xedariya (acımasız) dijmin û pêkanînên wî a ser gelê Kurd.
Hevala Gulan piştî ku beşdarî refên geîlla dibe; vê carê derbazî saha serokatî dibe û li wir pêvajoyê perwerdeyê re derbaz dibe, div ê qada perwerdê de jî xwe bi lezgînî bi bîrdoziya Rêber APO’ re yek kir ûpiştî vê perwerdê derbazî saha pratîk ya çiyan dibe. Salên 1994-1998’an di qadê çiyan de jî li qadên wek Amed, Garzan û demeke kin li Botanê dimîne bi mebesta derbazbuna qadên başûrê welêt. Van salên tekoşînê ên dijwar de hevala Gulan qadên gerîlla li bakurê Kurdistanê derbaz kir, di qadên bakur de jî sekineke bi rûmet û qehreman raber dike li hember êrîşên dijmin, nêzîktiyên çewt ên zilam ên paşvero ku jin kêr nehatî dibîne radiweste û bi tundî red dike. Bi van re jî ti caran sekine jin a neçar nedipejirand, herdem di vê fikrê de bu ku jin di qadên çiyayên azadî de pêwîste azadiyê di kûr de bijî û hîs bike. Lewra li hember nêzîkatiyên jin jî ên paşverû bi tûndî tekoşîn dike, di serî de di kesayeta xwe de piştre derbazî kesayeta rêhevalên xwe ên jin dike, her wiha fermandariya xwe jî bi wateya wê ya herî baş pêk anî, lewma hevala Gulan bi serweriya ( hikmet) xwe û bi tekoşînvaniya xwe bibû weke nimûneyeke hêja ji bo rêhevalên xwe.
Naskirina me ji hevala Gulan re di komcivîna (kongre) şeş’an de 1998’an pêkhat. Wê demê hevala Gulan wek nûnereke ji qada Amedê hatibu hilbijartin. Di wê birahê (atmosfer) kongrê a bi şêniya ( kalabalık) mezin hevala Gulan gelek balkêşiya xwe nîşan dida, cihê xwe di dîwanê kongrê de jî girt. Ger şaş nebim hevala Gulan wê demê bi Serokatî re jî axivî û rêveçuyîna komcivînê veguhest (aktardı) Serokatiyê ku Serok wê demê li Romayê bu. Hevala Gulan di vê komcivînê de jî gelek baldar bu û ji nav hemû hevalên ji qadên bakur hatî de balkêşiyeke wê ya cuda hebû, di dîwana komcivînê de jî kesayeta xwe ya bi helwest hember nêzîkatiyên çewt gelek baş radixiste ber çavan ji ber bi pîvanan gelek girêdayî bu.
Piştî rewşa dîlgirtina Rêber APO a di15’ê Reşemî 1999’an dîsa hevala Gulan ji wan hevalên li pêş bun ji bo beşdarbuna çalekiyên tolhildanê û di demekî pir kin de li hember vê rewşa dilgirtina Rêber APO saziya H.T hate sazkirin, di nava wê saziyê de jî hevala Gulan weke fermandarekê rol xwe li refên herî pêş pêk anî, her wiha yek ji wan hevalên pêşeng bu ji bo çûyina ser erkê cangorî de, ku di vir hêjaye mirov hevalê nemir Şehîd Nemrud jî bi bîr bîne ji ber ku wê demê hevalê Nemrud tevî hevala Gulan çû bun ser erkê xwe ya cangorî yê, lê ji ber bangaweziya Rêber APO a ji bo çareseriya demokratîk û banga wî a ku ti kes çalekiyan neke ji ber wê herdu heval tên vekişandin ji wê derê û li gorî bangê tevgeriyan. Di qadên çiyan de jî hevala Gulan fermandarî û rêvebirtiya xwe di asta herî bilind û pêşeng da kir. Di çiyan de hevala Gulan herdem azwera pêşxistina vê saziyê bu ji ber bawer dikir ku ji bo azadiya Rêber APO pêdivî bi mirovên cangorî yê heye, lewra herdem digot ku ‘’ em H.T serkanên(kurmay) Rêber APO ne, ji bo em Rêber APO azad bikin em hatin vê saziyê, lewra ti tiştek nikare têkeve navbera pêşketina me û girêdana me ya bi armancê xwe re ‘’. Bi rastî hevala Gulan herdem ev wêrekî û heterdariya (ısrar) dadixiste holê, di mijara rêgezan gelek dijwar bu, ji bona wê bi rêgez jiyana kirin erka herî bilind ya mirovê tekoşere, lewma bi hetedarî diçû ser ji bo xwe û ji bo hevalên dîtir jî, li gel wê jiyan bi rêzkarî(dispilin) derbaz dibu, ji ber van sedeman herdem hevala Gulan xwedî cihê rêzê û heskirinê bu di nav hevalên xwe de.
Pîvan û rêgezên jina azad bi awayekî pir bilind û bi hêz diçand di kesayeta xwe de û di azadiya Rêber APO de xwe kilîtkirî bu, ji bona afiradina pîvanên bê tawîz xwedî hewleke mezin bu, di heskirin û pîvanên xwe yên hevaltî jî nimûne bu ji bo rêhevalên xwe, bi drûstî û pakiya wê yê hevaltiyê herdem xwedî cihê bawerî û heskirinê bu ji aliyê giştî hevalên xwe. Şehîd Gualn her çend ji bo pêkanîna van pîvanan tund bu, lê belê di rêbazên dane pejrandina van pîvanan jî pir- pir dewlemend bu, gelek caran bi katjimêrên dûr dirêj, bi rojan û şevan, bi deman hevala Gulan şopdara pêkanîna van rêgezan bu, ji bo îqnakirinê jî gelek bi tebat û sebir bu, hemû kesên pêre dayî – standî gelek bi aram bun ji ber ku dizanî bun ku hevala Gulan kesa pêkanîna rêgezên pak a hevaltiyê ye.
Fermandariya hevala Gulan jî weke fermandareke jin herdem di nava hevalan de bu, ji katjimêra rojbaşê heyanî katjimêra xewê di nav liv û xebatê de bu. Fermandereke ku dike û dide kirine, dibêje û dike, fermandereke xwedî cihê bawerî, heskirine, lewra hevala Gulan hem hevale -fermandare- pêşnge, ji ber vê hevala Gulan ji bo giştî hevalan heval û fermandara ku dihate heskirin û rêz jêre dihate dayîn, di dil û mejiyê wan de jiyan dike, nirx û wate jêre tê dayîn, ew dem jî – îro jî hevala Gulan li bîr bu, bi şehadeta xwe jî bi temamî bu xweşewîsta giştî hevalan. Ji ber vê yekê hevala Gulan her dem digot ‘’ pêwîste em bîst û çar demjirêran bi Rêber APO re jiyan bikin, kesê ku vê nekê nikare xwe bighîne pîvanên azadiyê ‘’, di rastî de hevala Gulan ev di kesayeta xwe pêk anî bu di hemu astan de, şev û roja xwe bi vê armancê girêdida, li gel wê ev mezine ev piçuke, ev cûdaye nîne, bi giranî bi hevalên ku zorahî dikşîne re bu, her dem dihizirî ku çawa alîkar bibe û zorahiyên wan bide derbazkirin û tekoşînê bilind bike di kesayeta van rêhevalên xwe de, ji her kesî re alîkarî, hêzek bu.
Pariznameyên Rêber APO ya AHÎM ya herî bi lez fêmkir û têgihişt hevala Gulan bu, bi lez û bez di çarçove û ronahiya pariznameyên Rêber APO de gûhertin û vegûhertin di kesayeta xwe de pêk anî, li ser vê hîmê jî perwerde da hevalan, evna bi awayekî pir zelal di kesayeta hevala Gulan roj bi roj derdikete hole. Gelek dixwend, tiştê fêm dikir di serî de di kesayeta xwe de pêk dianî piştre bi hewldorê xwe dida fêmkirin û pêkanîn, lewra mirov çiqas hevala Gulan vebêje û binivîsîne têrê nake û her kêm dimîne, ji ber pênûsa mirov qedandina peyvan dijî li hember vegotina vê hevala delal, lêvên mirov lerizîn û tevzûnekiyê dijî li ber danasîna wê. Mezin bun û rûmetiya xwe di jiyana xwe de pêk anî bu, di şehadeta xwe de jî asta vê ya herî bi nirx jiyan kir, lewma mirov dikare bê guman bêje hevala Gulan xwendin rêgeza cangorî xwedine, wê fêmkirin rêbaza bîst û çar demjimêran bi Rêber APO re jiyan kirin fêmkirine. Cangoriya rast di kesayeta xwe de dabû rûnişkandin bu, heta komcivîna ku têde şehîd buyî de jî birqîna (yansma) vê dikir, bandoriya xwe jî heya roja îro li ser tevayî hevalên pêre jiyankirî heye, ji bo vê hevala Gulan bu armanca dijmin û neyaran, tasfiyekaran û xayînan, ji ber pêşenga bîrdoziya azadiya jinê bu, pêşenga xêza cangoriya Rêber APO bu ên ku di roja me ya îro de jî dibin canfedayên Rêber APO. Lê belê hevala Gulan bi şehadeta xwe hîna mezintir rol dileyîze di nav refên me de, ev rol leyîstina wê jî bi rika dijmin û xayînane, yanî bi rika wan vê hevalê dane jiyankirin di nav refên me de bersiv herî bi rûmete ji bo bîranîna hevala Gulan, pêşeng hevala Gulan dane jiyan kirin weke Zîlanan, Semayan, Bêrîtanan, Şîlanan, Viyanan û bi hezaran ji şehîdên rehber ên jin ancex bi berxwedanî jiyankirinê de derbaz bibe, hevala Gulan digot ku ‘’ ez dixwazim rihê hevala Zîlan, Sema û Bêrîtanan di kesayeta xwe de bi afirînim ‘’.
Heftê Pûşperê ji ber vê sedemê weke roja hemu şehîdên saziya fedaî hate îlan kirin. Ji bo em bikaribin hevala Gulan bi bîr bînin pêdivî bi kûrbuna di rastî û taybetmendiyên giştî şehîdên vê xetê heye, ji bo em çêtir û baştir wate bidin rastiya Rêber APO û zêdetir fêm bikin lêgerîna şehîd Gulan û di kesayeta wê de giştî şehîdan nimûneya vê ya herî diyar û zelale. Bi Rêber APO re bi temamî jiyan kirin, pir sade di nimûneya şehîdan dertê holê, ji ber vê pêdivî heye em tevayî hevalên şehîd di kesayeta hevala Gulan de bi bîr bînin û bidine jiyan kirin, her wiha soz xwe di şopa wan de nû bikin.
Em wek rêhevalên şehîdan; xwîna wan germ girtin erka me ya herî serekeye ev jî di rêbaza bîst û çar katjimêran bi Rêber APO re jiyan kirin re derbaz dibe,bi bilindkirina tempoya kar û lez dayîna wê re derbaz dibe, bi awayî herî baş û bê dudilî beşdarbuna karên rêxistinê (rêxistina Şehîdan) taybetmendiya hevala Gulan bu lewra bi teşeya (şekil) wê beşdarbun û karkirin erkê her kesê xwe tekoşerê şehîdan û Rêber APO dibîneye.
Zelal Cîger
- Ayrıntılar
Dema tê gotin 15’ê Tebaxê yê destpêkê tê hişê mirov heval Egîd e. Ya ku hevalê Egîd dikir Egîd çi bû?
Weke Fermandar Egîd – Mahsum Korkmaz rêberên gel û leheng di rewşên asayîde nernakevin. Di dîroka her gelî leheng û rêber hene. Ew di pêvajo yên dijwar û yên kritîk de di derbaskirin û çareserî pêşxistinê de roleke diyarker dilîzin. Ya ku rêheval Egîd dikir Egîd şert û mercên ku gelên kurd tê de bû. Wan şert û mercan lêgerîn û derkeftinekê ferz dikir. Ev derkeftin bi Pêngava 15’ê Tebaxê hate derbas kirin. Piştî wê êrîşên dijwar li dijî tevger a me çêbû. Li vî warî de hewldanên ciddî yên ji bo rêxistinê tasfiye bikin hate pêşxistin. Di wan şert û mercan de rêheval Egîd, bi komek heval ji bo li nîrxan xwedî derkevin, kete nava lêgerîn û piratîkeke dijwar. Vana encamên heval derxistibûn. Bersivdayina wî ya dem a xwe bû. Taybetmendi yê wî yê sereke ji fêrbûyînê re vekirî bû. Lêkolîner û legerînvan bû. Hîn jî destpêkê aliyekî ku şopên mayinde di dîrokê de bihêle hebû. Ji ber wê pêşbîniyên wî gelk xurt bu, pêşiya xwe didît. Baş dihesiband. Rastiya gel pir baş fam dikir, têdigîhişt. Yek ji hevalên ku girîngiya rexistinê ji bo gel dizanîbû. Ji lewra herî zêde li ser rexistingeriyê mijûl dibû. Pirsgirêk ne tenê di çend taktikên leşkerî ne. Ji xwe yê bandor bûyina leşkerî jî derxist pêş ew bû. Armanca wî ew bû ku bibe rexistingerekî xurt.
Girîngî dida însanê xwe. Bi wan ewle dibû û bawerî dida wan. Li gor derfet an perwerde dikir. Li gorî derfeta însan pêşdixist û dida karkirin. Ji lewra yên bi wî re biba tu car li paş an jî bêkar nedima. Teqez di cihekî de dinîrxand. Dema dinîrxand – Di jiyan a wî de tê zanîn- di dema xwe de însanê dixwest dikarî bû biafiranda. Dikarî bû kabiliyet bida û îrade-vîn- pêşbixista. Di vê rewşê de baweriya mirov pê zêdetir dibû. Him di aliyê civaknasî û him jî aliyê psikolojîk însan dinîrxand, ew bilind û mezin dikir. Yek ji taybetmendi yên diyarker ê heval Egîd jî ev bû.
Cardin çawa di çalakiyê de li herî pêşbe li govendê de jî li hêrî pêşbû. Li cil û berg ê xwe, li rêk û pêk bûyina xwe miqate bû. Xwedî pergal bû. Xebateke bi disiplîn hebû. Xwe bi xwe bername ya xwe çêdikir. Ji xwe wê demê rojnivîs nedigirt. Ajanda yek wî hebû. Faaliyetên rojane belge dikirin. Pêşbînî yên wî xurt bû. Pêşiya xwe didît.
Şahadeta Heval ê Egît bandorek çawa li tevgera gerîla kir?
Şahadet a Heval Egîd di çapemeni yê de cîhê xwe girti bû. Ji xwe dijmin jî ev baş nîrxan dibû. Herweha ji bo wan bibû çavkani ya moralê. Bi şahadeta Heval Egîd êrîşên dijmin jî zêdetir bibû. Herweha bûyera şahadetê şibandibûn serhildan ên din. Hate gotin vaye ‘Çawa dibe neha fermandarê gerîla hatiye kuştin. Ji neha û şûn ve belavkirin û dîl girtina wan wê ne zehmet be.’ Êrîş jî hinek li gor vê hatibû amade kirin. Ji ber ku bi şahadeta hevalê Egîd hewl didan têkili ya gel û gerîla ji hev qut bikin. Di hatina ser gerîla de bi temkîn bûn. Di hin herêman de di aliyê leşkerî dixwestin însîyatîfê bigrîn dest ê xwe. Li gor vê jî êrîşê xwe zêde kiribûn.
Ji xwe gerîla herdem fermandarekî bi vî rengî geriya. Di her dema tekoşînê valati ya vî hevalî hate hîs kirin. Herdem diltengî ya wî hate kişandin. Gelek caran ji bo valati ya wî were dagirtin mudaxele ya rêxistin û tevgerê çêbû. Lê neha jî ne ku li bendemayîne lê valatiya Heval Egîd hîn jî tê hîskirin. Îro jî xuyadike. Dema mirov jiyan kesayet û pratîka Heval Egîd tîne ber çavên xwe di her demê de tengasî, zehmetî, dijwarî û xetimandinê wê heye. Ya herdem tê bîra mirov tempo ya xebat, hêza nîrxandin û pêşbînî ya wi ye. Ev valatî herdem hate hîs kirin.
We şeva herî dawî ya berî Heval Egîd şehîd bikeve bi hevre derbas kir. Hûn dikarin bûyera şahadetê vebêjin?
Hin rêze çalakî hebûn. Hebûna dijmin ya li herêmê ferq kiribû. Hevalê Egîd derketi bû keşfa dijmin. Li dijmin digeriya. Wê demê ji bo têkoşînê bilind bike, hassasiyet û rastiye gerîla îspat bike gelek xebat û hewldanên wî hebûn. Di wê mijarê de pir bi coş û moral bû. Wê demê ku dijmin hewldida pêşî l ime bigre, destê xwe bilind kir û got ‘dijmin ê alçax, pespaye! Qîrek da. Pişt re xwest pêşî li dijmin bigre. Ji xwe pêwist bû koma me hinekî bêhna xwe veda. Koma me heta 12.00-01.00’ê şevê bêhna xwe veda. Erazî guncav bû. Agir jî hatibû vêxistin. Dijmin nikarî bû bihata ser me. Koma me bi araste bû. Ji xwe Heval Egîd li ser hemû karî disekinî. Valatî û lawazî nedida dijmin. Wî tu car nedipejirand ku dijmin, gerîla bixe kemînê. Digot ‘Gerîla yek tu car nakeve kemînê.’ Di rastiyê de heval Egîd bûyer ji berê ferq kiribû. Dizanî bû wê dijmin were ser me. Ji xwe erazî, erazî yek pir tevlihev bû. Lê peşengê me yên herêmî me di vê mijarê de şaş kirin. Me birin cîhê dijmin me ferq kiribû. Lê belê plan pir cûda bû. Çawa bû, rêberê me erazî şaşkirin. Beriya şahadetê bi çend deqa mke ferq kiribû. Di berf ê de şopê wan hebû. Yên li pêşiyê hişyar kiribû:‘Hişyar bin’ dijmine û di pêşi ya me çûne.û şopên berfê diyar bû. Nû deras bibûn. Hîn em dused metre nemeşiya bûn, pevçûnê destpê kir. Wê şevê tiştekî berbiçav nebû. Pir bi rêk û pêk û bi disîplîn bû.
Belê we çawa ferq kir ku Hevalê Egîd şehîd ketiye?
Me ferq nekiribû. Kesî cihê Heval Egîd şehîd ketî bû nizanî bû. Wê demê grup bi rêk û pêk pêş de diçû. Ji xwe dema pevçûn derketibû komek ji me di pevçûnê de bû. Di navbera me de girik(kupik) hebû. Tenê yê pêşî dikarî bû pevçûnê bike. Yên li paşiyê nikarî bûn şer bikin. Bi kemîna dijmin çekên heval a li bûnguhê hevûdû ketibû. Ew qas nêzî hevû dû bûn. Pevçûn demekê liberxweda. Yên li pêş vekişiya bûn. Ji xwe tava heyvê bû. Kesî nizanî bû Hevalê Egîd şehîd ketiye. Hevalekî birîndar nêzî wî bû. Hevalê birîndar hevalê Qalender İlhan bû. Piştre grup kom bû. Pirani ya grubê nizanî bû ku heval Egîd şehîd ketiye an na. Grub hinekî zêde bû. Piştre em çûn baregeh a xwe. Danê serê sibê bû. Li gor pevçûnê divê em bi cîh bibûna. Piştî nîvro ji radyo yê hate bihîstin. Hevalê Egîd şehîd ketibû. Heta ji radyo yê hate bihîstin kesî îhtîmal nedida tiştek wusa. Eger bihata zanîn, derfetê wan ê cenaze anînê hebû. Ji xwe ne cîhekî ku dijmin karibe venêrîn ê bike.
Peyvek e wî ya we bihîsti bû hebû?
Fermandar Egît digot ‘Divê gerîla yek her tim coş a xwe ya nû bû ne biparêze.’ Cardin digot ‘Gerîla yekî nû divê tu car nekeve kemînê.’ Yek ji hevalên hişk bûn û nerm bûnê herî baş pêk tianî bû. Hêza wî ya îkna kirinê hebû. Lê di heman demê de dema pêwist kir tiştekî erênî hebe dikarî bû wî qut bike. Cîhê ku divê tawîz neyê dayîn, nedida. Milê wî yê bi rik hebûn. Bi israr bû. Di rasti yan de hertim israr dikir.
Hûn dikar in bîranîneke xwe bi me re parve bikin?
Demekê grub a me ji bo çalakiyê amadekarî dikir. Emê hilkişiyana ser kaşekî. Ew li pêş diçû. Taybetmendiyek min hebû, ku yek li pêşiya min biçe nikarim di rê de biçim. Erazî baş nasdikir. Demekê zîvirî, lê min berdewam kir. Min xwe li tahtan da. Cîheki asê bû. Pirsgirêk a min a hilkişandinê nebû. Lê ez hatim cîhekî wusa ku nekarim dakevim jêr nejî derkevim jor. Ji xwe bi vê rewşê pir aciz jî bibûm. Ji bo alîkariyê bidin min bang li hevalan kir. Hevalê Egîd çibû aliyê din. Ez hatibûm kortaleke wusa ku biketibama ezê pirtik pirtîkî bibûma. Ne gengaz bû ku derbiketibûma jor ê jî. Her ku diçû hêza min diqediya. Ji xwe ne gengaz bû ku derketi bûma jorê jî. Carekê min dît li ser tahtê dikeniya. Ji min pirsî gote ‘tu çi dike’ Min jî got e ‘zû alîkariyê bide’, wî jî şûtika xwe derxist û min ji wir rizgar kir.
- Ayrıntılar
BRAHÎMÊ ZER - RAMAZAN TOPTAŞ
Rêheval Îbrahîm; ew qasî ku çavên te kûr in, ji bona ku dîrok û serpêhatiyên ku te di 25 salan de jîn kir fêm bikim, daqul dibim û her carê ez di hundirê wan de, biriqandinên giravan hîs dikim. Bêhna giravan ji te difûriya. Ji ber ku tu her dem bi rojê re sadiq mayî û te tu carî hêviyên vî gelî û şehîdan li erdê nehîşte û tu bi jiyan û felsefeya xwe, bûyî rênîşanderê nifşên li pey xwe.
Şoreşgerî qedîm û hevalê rojê, rêheval Îbrahîm. Ji bona me, nasîna we, hesteke pîroz û ezmûneke ku emê tu carî ji bîr nekin bû. Te bênavber bi Roja giravan re rêhevaltiyeke tam kir û tu bûyî hogirek ji dil. Ev pratîka te her tiştî diselmîne. Bi nasîna te, min nirxên rêhevaltiyê û wateya têkoşîn û jiyanê fêm kir. Ew ezmûn û bîranînên we yên ku mîna zeryanan bûn û bixwe dîroka vê tevgerê bûn. Hezar xwezî me zêdetir sûdwerbigirta. Lê me ji ku bizanibûna, tu yê bi îxaneteke bêwext ji nav me koç bikî û bi rûyekî ken tevlî karwana pakrewanan bibî.
Li pey te girî digirîn rêheval Îbrahîm. Ji ber ku we li van çiyayan jîna ku nemabû seridande, we evînên baskokirî ji nû ve da jiyandin û we hêviyên pêşerojê yên berxwedaniyê bi me da tamijandin. Ma hindik e, ta ji 78’an heta roja şehadeta xwe, bi evîneke mezin û ku nedihejiya bi dozê re girêdan. Ma hindek e, di her qada şer pêşengîkirin û di her bihostek vê axa pîroz gerîlatî kirin.
Her ku tu tê hişê me, li ber çavên me, fermandarê pîroz û mezin Egîd, bi bişirînekê şûna te digire. Ji ber ku te bi têkoşîna xwe, fermandariya Egîd di nava rêxistinê de, da jiyandin. Ma ne tu bûyî, piştî pêngava guleya yekem a 15’ê Tebaxê, bi fermandar Egîd re li Botanê, ji bona ku berdewamiya û domdariya vê pêngavê bikî û veguhezînî xetê, çi ket ser milê te, te anî cî. Ma belasebe hevalan ji te re digotin hevalê Zehmetkêş. Te bi baweriyeke mezin, bi vîn û îradeyeke ku tu carî naheje, di dîroka şerê azadiyê de, bi serkeftinên xwe mohra xwe li dîrokê xist.
Hevalê Îbrahîm; bila bigirîn ew çiyayên qedîm piştî çûyîna te; bila bigirîn deşt, çiya, dol û zozanên Kurdistanê ku bûne şahidê mêrxasiya te û mirovperweriya te. Ma wisa hêsan e, pejinrandina vê yekê.
Li hemberî vê yekê dilê me li ber teqawitbûne ye...
Vê mehê meheke sor e, bi rengê xwînê ya ku ala mirovantiyê û sosyalîzmê rengê xwe jê girtiye. Ne pêjeroj dihêle ku em dûr bikevin û ne jî paşeroj dihêle em ji hev dûr bimînin. Vê mehê ji mehan kesk e,ji ber ku te bi tîrêjên xwe yên hêviyê, beyarên ku rengezer bûbûn hêşîn kir. Vê mehê meheke spî ye û em bi hêrsa di nava dilê xwe de hemû şembelîlk û berfên li quntarên Kurojahro dihelînin, ku ev çiya bûn şahidê vê berxwedanî û trajediyê.
Çokên min dilerizin û çiyayê govendê zêmaran dibarînin. Te dilê xwe di nava çiyayên azadiyê de kêlî bi kêlî û gav bi gav veşart.
Rêheval Îbrahîm, qet xeman nexwe, waye zarokên rojê û êgir, kefle bi kefle li pey vî dilî ne û ewê bîranînên te, bidin jiyandin.
Oxir be Fermandarê me!
Hevalê vî yê tekoşînê
- Ayrıntılar
Wê rojê ez pir westiya bûm. Ji kûrahiya canê min jan diçû, careke din çavên min şil bûbûn û lê ew dem tu hate bîra min… Ez pir li te digeriyam û min gelek pirsa te kir. Lê gotin em nizanin. Mixabin min nedizanî ku Sema navê xwe kiriye agir. Ez wekî dîna li te digeriyam… Kolan bi kolan ketim, lê dema min tu dîtî wê demê hêdî agir gur bibû. Te jiyan bi xweşikbûna xwe xemiland wekî gula biharê…
Rihê Semayê di nava azadiya mirovahiyê de û wekî pirpirîkê difiriya li ser ezmanê welatê min. Tu bûyî giyaneke cuda û êdî navê Semayê her tim li ser zimanan bû. Dema ku bi bîr tînin bi hezaran dil ji ber te diêşin. Rondikên çavan bê gazinc mîna rûbaran diherikin.
Hevala min, bi rastî gotinên te tu carî ji bîra min naçin. Her tim di xewnên min de min hişyar dikî. Sema ji jiyana me re bû mînak. Rojek hişê min ne li serê min bû ez gelekî xemgîn bûm. Dema ku serê sibê em diçûn silavdayîna şehîdan, xebera te ji me re hat. Tîna agirê te em germ dikirin. Ez rûniştim û bêdeng mam. Deng ji min dernediket. Ew dem min nedizanî ku hevala Sema bi kûrahî agirê xwe tevî agirê azadiyê kiriye. Agirê te bala min kişand û dilê min şewitand. Min li ber televîzyonê li wêneyên te mêze dikir û di çavên te de hêviya jiyanê hebû.
Biriqandina di hundirê çavên te de, mîna stêrka li ezmanan xwe sipart heyvê û li dora heyvê semah girtibû.
Di despêkê de min nexwest ku ez ji vê yekê bawer bikim. Lê belê niha ez di wê baweriyê de me ku hemû heval wê bersiva te bidin. Min nekarî ez te zû bi zû fêm bikim. Lê piştî wê ez gihîştim kûrahiya rastiya jiyanê. Tê bersiva sereraskirina jiyanê bi canê xwe da. Ji ber ku hezkirina ji bo welat beriya hemû tiştî ye. Te bi bîr xist ku bedelê azadiyê bi canê xwe da.
Dem derbas dibû. Em rabûn û meşiyan ber bi derketina rojê re. Hevala Sema ji derûniya mirov fêm dikir. Ezmûna pêşerojê ye. Helwesta hevala Sema bi xwe ezmûnek bû. Ew bû hevkariya di navbera azadiyê û jiyanê. Evîndar û rêwiya riya dirêj.
Wekî evîndarekê ez li benda te me. Lê tu çûyî û te ez bi tenê hîştim. Lê ez dîsa li te digerin da ku ez te bibînim, biçim û bigihînim zozanên dilê te. Bi xwedawendan re di civata sirûştê de keça agir li wir rûniştiye.
Kaynak: Bydigi Forum
Xwedawenda azadiyê Sema, ji bo ku em bibin bersiva demê divê bigihîjin rastiya hevala Sema. Her dilê reşbûyî divê bi rastiya Semayê ronî bibe.
Beritan Viyan
- Ayrıntılar
Wê rojê ez pir westiya bûm. Ji kûrahiya canê min jan diçû, careke din çavên min şil bûbûn û lê ew dem tu hate bîra min… Ez pir li te digeriyam û min gelek pirsa te kir. Lê gotin em nizanin. Mixabin min nedizanî ku Sema navê xwe kiriye agir. Ez wekî dîna li te digeriyam… Kolan bi kolan ketim, lê dema min tu dîtî wê demê hêdî agir gur bibû. Te jiyan bi xweşikbûna xwe xemiland wekî gula biharê…
Rihê Semayê di nava azadiya mirovahiyê de û wekî pirpirîkê difiriya li ser ezmanê welatê min. Tu bûyî giyaneke cuda û êdî navê Semayê her tim li ser zimanan bû. Dema ku bi bîr tînin bi hezaran dil ji ber te diêşin. Rondikên çavan bê gazinc mîna rûbaran diherikin.
Hevala min, bi rastî gotinên te tu carî ji bîra min naçin. Her tim di xewnên min de min hişyar dikî. Sema ji jiyana me re bû mînak. Rojek hişê min ne li serê min bû ez gelekî xemgîn bûm. Dema ku serê sibê em diçûn silavdayîna şehîdan, xebera te ji me re hat. Tîna agirê te em germ dikirin. Ez rûniştim û bêdeng mam. Deng ji min dernediket. Ew dem min nedizanî ku hevala Sema bi kûrahî agirê xwe tevî agirê azadiyê kiriye. Agirê te bala min kişand û dilê min şewitand. Min li ber televîzyonê li wêneyên te mêze dikir û di çavên te de hêviya jiyanê hebû.
Biriqandina di hundirê çavên te de, mîna stêrka li ezmanan xwe sipart heyvê û li dora heyvê semah girtibû.
Di despêkê de min nexwest ku ez ji vê yekê bawer bikim. Lê belê niha ez di wê baweriyê de me ku hemû heval wê bersiva te bidin. Min nekarî ez te zû bi zû fêm bikim. Lê piştî wê ez gihîştim kûrahiya rastiya jiyanê. Tê bersiva sereraskirina jiyanê bi canê xwe da. Ji ber ku hezkirina ji bo welat beriya hemû tiştî ye. Te bi bîr xist ku bedelê azadiyê bi canê xwe da.
Dem derbas dibû. Em rabûn û meşiyan ber bi derketina rojê re. Hevala Sema ji derûniya mirov fêm dikir. Ezmûna pêşerojê ye. Helwesta hevala Sema bi xwe ezmûnek bû. Ew bû hevkariya di navbera azadiyê û jiyanê. Evîndar û rêwiya riya dirêj.
Wekî evîndarekê ez li benda te me. Lê tu çûyî û te ez bi tenê hîştim. Lê ez dîsa li te digerin da ku ez te bibînim, biçim û bigihînim zozanên dilê te. Bi xwedawendan re di civata sirûştê de keça agir li wir rûniştiye.
Xwedawenda azadiyê Sema, ji bo ku em bibin bersiva demê divê bigihîjin rastiya hevala Sema. Her dilê reşbûyî divê bi rastiya Semayê ronî bibe.
Beritan Viyan
- Ayrıntılar
Jiyanê bi hemû hestên xwe dixwest bibe mêvanê wan rojên ku hevaltiyê çavê xwe ji ser hev radikirin. Ji bo ku bibîne xweşikbûna wan hêviyên ku ji nûve şîndibûn û ji nûve dixwestin xwe ji dergûşê bavêjin û bikaribin li ser piyê xwe bi tena serê xwe bimeşin û gavê xwe bi bawerî pêş de bavêjin. Rasteqîna vê jiyanê ewe ku mirov di hundurê vê rastiyê de xwedî cihekî cuda ye. Ji ber ku dema mirov gava xwe avête ser rûyê vê xaka dûr û dirêj, bi gelek tiştan re rûbirû hat. Ji lewra tim dixwest ku li cihekî bi ewle bisekne û di hundurê wê jiyanê de bikaribe azad bijî. Hevalê Qehreman jî yek ji wan insanan bû, ku dixwest ciwaniya xwe di nava rewşekî aramî û bê şer de derbasbike. Her wiha dixwest ku vê ciwaniya xwe li welatê agir û rojê derbasbike. Jiyaneke dûrî şer, pevçûn, kuştin û zordariyê be. Lê sed heyf û mixabin, ev miraza wî bi cîh nehat. Ji ber ku rewşa di Kurdistanê de dihat jiyankirin û heyanî niha jî tê jiyîn, ev derfet û jiyana ku hevalê Qehreman dixwest pêk nehat û mîrazê ev daxwaz jê re gelek dît. Dixwest weke koçerekî di nava axa weletê xwe de azad bigere û çavê xwe ji xweşikbûn, delaliya Kurdistanê têrbike. Her weha
- Ayrıntılar